Macedoniae acta archaeologica 9 (1988) · стр. 238–239

Welt der Slawen - Geschichte, Gesellschaft, kultur, Herausgegeben von Joachim Herrmann, Urania - Verlag, Leipzig - јена - вerlin, Leipzig 1986. (Светот на Словените - историја, уредување, култура, подготвено од Јоаким Херман, издавач Уранија, Лајпциг - Јена - Берлин, Лајпциг)

поширок круг на читатели.

Изданијата од ваков тип и со овие квапериод — VI век (кат. бр. 1-6), три (кат. бр. 84-86) на времето од XIII-XIV век, а

литети се мошне инспиративни и по праостанатите на периодот Х-ХП век.

вило го придвижуваат интересот за презентирање на овие и други материјали по

Според специфичната функција за

музејските збирки.

којашто биле наменети, овие крстови се делат на повеќе групи: ;

Скопје, јануари 1988.

- крстови како составни делови на полиелеи или носачи на стаклени канли-

- крстови носени за време на разни религиозни процесии;

- крстови-пломби, употребени како

ЉУБИНКА ЏИДРОВА, Ѕкорје

сигурносни печати;

. - пекторални крстови - енколпиони,

Welt der Slawen - Geschichte, Gesellschaft, реликвијари и приврзоци коишто верни-

kultur, Herausgegeben von Joachim Herците ги носеле со синџирче или врвца на

rmann, Urania — Verlag, Leipzig - Jena - градите верувајќи во нивната спасителска

Berlin, Leipzig 1986 (Светот на Словените и заштитничка моќ.

- историја, уредување, култура, подготвено од Јоаким Херман, издавач Уранија,

Најинтересни меѓу нив се реликвија-

Лајпциг - Јена - Берлин, Лајпциг)

рите - крстови составени од два дела што се поклопуваат и во чија средина се

Книгата е поврзана во тврди корици, чуваат реликвии. Ликовните претстави

со 332 страници и илустрирана со 93 прикажани на аверсот и реверсот на

колор фотографии, 151 црно-бела фотогреликвијарите даваат широки можности

рафија, 74 цртежи, 29 планови, 35 географза иконографски, стилски, теолошки и

ски карти, | графикон и | шематски приепиграфски истражувања, како и за согле-

каз; текстот е составен од група на автодување на техничко-технолошките особи-

ри: Проф. д-р Димитар Ангелов-Софија, ни, потеклото и хронолошката припад-

Проф. д-р Бошко Бабић-Прилеп, Проф. ност. Во збирката на Народниот музеј во

д-р Јанко Benowesuh-3anap, Prof. 4-г Белград овој вид на крстови по правило

Bohuslav Chropovsky - Нитра, д-р Марија се лиени, бронзени примероци наменети

Комша-Букурешт, Проф. д-р Владислав за поширок круг на верници и поклоници

Петрович Даркевич - Москва, д-р Слана божјиот гроб, макар што по начинот на

венка Ерцеговиќ-Павловиќ-Белград, Dr изработка има и доста ретки и квалитетни

Istvan Erdélyi - Будимпешта, Prof. Dr. решенија. Евидентно е исто така, дека

Herwig Friesinger - Виена, Prof. Dr. Conrad после големата продукција во блискоис-

Grau - Берлин, Prof. Dri Witold Hensel - точните христијански центри (Палестина,

Варшава, Prof. Dr. Joachim Herrmann - Сирија и Египет) било заради немирните

Берлин, Проф. д-р Валентин Лаврентевич времиња што ги носат крстоносните вој-

Јанин - Москва, д-р Паола Корошец - ни, било заради се поголемата побару-

Љубљана, д-р Душица Миниќ - Белград, вачка од верниците овие предмети се

Проф. д-р Димитар Овчаров - Софија, копираат и во локални работилници вон

Проф. д-р Светлана Длександровна Плетнаведеното изворно подрачје.

нева- Москва, Проф. д-р Валентин Васи-

Белградската збирка оскудева со при-

левиќ Седов - Москва, Prof. Dr. Karl Wilмероци од скапоцени материјали. Крсто-

helm Struve - Проф. д-р Петар Петрович вите од сите наведени видови се израбо-

Толочко - Киев.

тени од бронза, олово, железо, а само по

Овој литературен проект, грандиозен еден примерок се од стеатит и керамика.

по својата основна замисла и финална изведба, претставува сеопфатен патоказ

Од посебен интерес за нас е и тоа што

во истражувањето на минатото на Слове- . во оваа збирка се опфатени и неколку при-

ните. Опфаќајќи ја скоро целата теритомероци од подрачјето на ср Македонија

рија на Европа и нејзината историја од

коишто доспеале овде со откуп. Тоа се:

најраните времиња, и пратејќи ги Слове-

еден процесиски крст од Тетово, реликви-

јарите од Прилеп, Чепигово и извонред-

ните од еден комплексен културен аспект, Ј. Херман низ успешна соработка со број-

ните примероци on Струмица (за жал без

ните врвни научници успева да ги обедини

поконкретни податоци за местото на нао-

дот).

сите досегашни сознанија и да создаде едно вакво капитално дело. Уште првиот

Меѓу доблестите на овој труд на Гор-

поглед фрлен на корицата не запознава со дана Марјановиќ- Вујовиќ е и тоа што таа

основната идеја. Сугестивниот коњаник

успеала оваа специфична, тесно стручна

кон новите услови и потреби. Низ презенсо сокол во раката (-мотив од сребрен медалјон од Старо Место - Чехословачка,

тирање на трагите на нивното живеење во IX в.) ни се става на располагање да не

границите на денешните држави и на посебни географски целини, авторите ни поведе од темнината на минатите векови,

го претставуваат овој народ како активен преку сопствените бурни талкања низ историјата, до нашата сегашност. 14-те

учесник во креирањето на новиот свет на заглавија разгледуваат различни моменти

државите и народите на европскиот среод историјата функционирајќи во един-

ден век. Својот придонес тие го даваат со формирање на сопствени културни и ствена интегрална целина. Одличната

јазични групи и државни формации. техничка подготвеност која ја опфаќа и унифицираната изведба на цртежите, пла-

Номадските степски народи - Хуни, Авари, Бугари, Угри, Печенези, Хазари и новите и картите, остава впечаток на рака

др., кои се населуваат на тлото на Европа од единствен автор.

„Светот на Словените“ има за цел да

вршат денационализација на веќе словеосветли еден дел од историјата на

низираниот етнос, носејќи ги со себе модерна Европа чии зачетоци се бараат

одгласите на старото живеење. Тие егзисво битијата на две големи етнички група-

тираат паралелно едни крај други изразу-

- вајќи ги сопствените верувања, обичаи и ции - Германите и Словените, кои развивајќи се под патронатот на римско-визан-

занаети. Едно до друго се среќаваат палати - колиби - јурти, керамика и укратиските традиции континуирано го негуваат сопственото наследство. Работниот

си, идоли и божества, верски храмови, погребни обичаи, легенди и митолошки наслов - „Улогата на Словените во.

приказни. Низ процес на природна симбираната историја и нивниот удел во составот на популацијата на Европа“ јасно Ні

оза, а под активното присуство на христиговори за првобитната идеја која е

Јанството, се соединуваат старите и новите културни традиции и во зависност поттикната од антисловенските класицис-

од силината на сопствените импулси ја тички-боруски теории.

Пратејќи го историскиот развиток на

сочинуваат културата на денешна Европа.

Исклучително илустрирана со бројни, Европа од праисторијата до крајот на

содржински богати илустрации, во својот Вис., J. Херман ни дава комплетна слика за историските предуслови кои ќе го

дефинитивен облик оваа книга претстапоттикнат преселувањето на Словените

вува клуч на досегашните сознанија за од прататковината кон непознатите земји.

светот на Словените. Особено пристапна во судирот со новите култури тие ги

за вршење на паралелни проучувања на поширока територија, таа претставува задржуваат традиционалните корени на општествената организација, економија и

трезор на податоци чие откривање отвора култура, развивајќи и приспособувајќи ги

нови пространства за истражување.