Macedoniae acta archaeologica 7-8 (1987) · стр. 41–63

Монети на македонските кралеви во збирката на прилепскиот музеј

Содржина
  1. КАТАЛОГ
  2. Опис Инв. бр. Теж. Пром. Табла
  3. H. M. T-LVI, 17. 2906
  4. KAXXANAPOY, во два реда полу-
  5. Лок. „Планчова Нива“, с. Бучин. ј
  6. AEQS, долу KALZANAPOY, пред
  7. АЛЕКСАНДАР IV. 323—311 год"
  8. Р-6. .- Omic Инв. бр. Тех. Пром. Табла
  9. АНОНИМНИ ВЛАДАРИ ПОСЛЕ АЛЕКСАНДАР IV
  10. H.G. T-XXXV, 14. 1054

Во нумизматичката збирка на прилепскиот музеј се чуваат околу 200 примероци монети, претежно од бронза а помалку од сребро и злато, ковани за време на владеењето на македонските династи, афтономните македонски градови и други антички градови и држави, лоцирани на Балканот и Мала Азија.

Предмет на нашево излагање ке бидат монетите на македонските династи што се застапени во нашата збирка, почнувајќи од Аминтас III, кој е застапен со две сребрени монети, а ќе завршиме со Персеј, односно со паѓањето на Македонија под римска власт. Од каталошкиот дел се гледа дека се опфатени претежно бронзени монети; исклучок прават еден златен статер на Филип II, 2 сребрени монети на Аминтас III, 3 сребрени тетрадрахми и 5 сребрени драхми на Александар 11. Другите прикажани монети се од бронза, а застапеноста на кралевите е следната:

Аминтас III 2 монети, сребро Филип II 1 златна и 10 бронзени Александар Ш 8 сребрени и 23 бронзени? Филип II Аридеј 1 бронзена Касандар 22 бронзени Александар ТУ 43 бронзени Антигон Гонат 9 бронзени Цирос 1 бронзена?

„Деметрие II 5 бронзени

Филип У 13 бронзени

Персеј 2 бронзени монети.

Повеќето од овие монети се набавени со откуп и претставуваат случајни наоди, најдени при обработката на земјата по селата во околината на Прилеп. Исклучок прават монетите најдени на локалитетите во населбата Варош: „Под Кули“, „Св. Атанас“, „Ташачица“, „Заград“ и „Падарница“.

За подобра прегледност на локалитетите на кои се најдени монетите, овде презентирани, ќе ги цитираме нив по застапеност на владарите (сл. 1).

Аминтас III: „Плаза“ с. Бонче, Прилеп, непознат локалитет.

Филип II: „Старо Бонче“ — с. Бонче, „Плаза“. с. Бонче, Прилеп, без. локалитет, „Под Кули“ — Варош, „Ризовац“. с. Горно Село, „Асаница“. с. Горно Село, Александар III: „Старо Бонче“. с. Бонче, „Спаница“. с. Бонче, „Длабок Дол“. с. Бонче, „Безистен“ — c. Прилепец, „Корита“ — с. Прилепец, „Долиште“ — с. Прилепец, „Петочна вода“ — с. Волково, „Точила“ — Прилеп, с. Прилепец, с. Чумово и Прилеп.

Филип III: Варош, Прилеп.

Касандар: „Старо Бонче“ — с. Бонче, „Глува“ — с. Прилепец, „Долиште“ — с. Прилепец, „Бела Пола“ — с. Прилепец, „Долиште“ — c. Волково, „Петочна Вода“ — с. Волково, „Марков Чардак“ -- c. Бело Поле, „Планчови Ниви“ — с. Бучин, „Ташачица“ -- Варош, „Студенец“ — Варош, Св. Атанас -- Варош, с. Прилепец с. Горно Село и Прилеп.

Александар IV: „Старо Бонче“ — с. Бонче, „Долиште“ — c. Прилепец, „Долиште“ — с. Волково, „Сливи“ — с. Чумово, „Крив Рид“ — с. Вепрчани, „Зад Градиште“ — с. Дебреште, с. Вепрчани, Прилеп, лок. непознат.

Антигон Гонат: „Долиште“ — с. Прилепец, „Долиште“ — c. Волково, „Падарница“ — Варош, Прилеп, лок. непознат.

Пирос: „Планчова Нива“ — с. Бучин.

Деметрие II: „Безистен“ — с. Прилепец, „Долиште“ — с. Волково и Прилеп лок. непознат.

Филип V: „Орле“ — с. Марул, „Долиште“ — с. Прилепец, „Гробишта“ — с. Волково, „Долиште“ — с. Волково, „Рид--Рамниње“ — c. Бучин, „Петочна Вода“ — с. Браилово, „Под Кули“ — Варош, Манастир--Зрзе и Прилеп, лок. непознат.

Од горниов преглед се гледа дека цитираните локалитети лежат претежно по огранките на Селечка Планина, односно во атарите на селата Марул, Бонче, Чумово, Прилепец и Волково, од една, и подрачјето северозападно од Прилеп, Варош, Заград и Горно Село, од друга страна.

Од рамничарскиот дел на Пелагонија ги имаме цитираните локалитети на подрачјата на селата Бучин, Бело Поле, Браилово и Дебреште. :

Мариовската висорамнина с застапена со локалитетите во атарите на селата Вепрчани и Крушејца.

Повеќето од овие локалитети се познати од поодамна како археолошки наоѓалишта од овој и од подоцнежните периоди. Од околината на селата Бонче, Марул, Чумово, Прилепец и Волково, во збирките на Прилепскиот музеј, се чуваат доста археолошки предмети од керамика, мермер, метал и др. Што се однесува до с. Прилепец, познато е уште од времето на Н. Вулиќ"“,1 дека тука постоела античка населба со зидани градби, траги од мозаични подови, водовод, гробови вделкани во карпа и др. На цитираниот локалитет „Долиште“, кој се протега во атарите на селата Прилепец и Волково, во 1950 година, најдено беше депо од сребрени тетрадрахми, објавено од Душанка Вучковиќ-Тодоровиќ.2

Подрачјето на Варош и Заград е познато исто така од порано како наоѓалиште на споменици од хеленистичкиот период, и тоа на некрополи и други ситни наоди,3

Сл. 1
Сл. 1

Горно Село, односно неговата околина, е познато од поодамна со неколкуте вдлкани во карпа хеленистички гробници, во кои се пронајдени керамички садови, накит, како и монетни наоди од тој период.4

За монетните наоди најдени во околината на селата Бучин, Чепигово и други, како и за повеќето од другите досега спомнати локалитети, имаме солидни податоци и датирања во трудот на И. Микулчиќ5.6 Овојпат, истите и поновите наоди, кои не се малобројни, каталошки ги обработуваме и даваме детални податоци, опис, сликовен материјал и друго, заради целосна прегледност на овој монетен фонд. Присуството на монети на овие локалитети го допотполнува порано изнесеното мислење за постоењето на повеќе мали населби по падините на Селечка Планина, кои го живееле својот живот вршејќи интензивна размена и трговија со други градови и подрачја, претежно од југ и исток, за што ни сведочат монетните наоди на автономни градови и држави, најдени на овие исти локалитетив.

Како прирачни помагала за обработката, односно идентификацијата на монетите, беа користени каталогот на Н. Мушмов, Античните монети на Балканскии Полуостров и т.н. Софии 1912, каталогот на H. Gaebler, Die antiken miinzen von Makedonia und Paionia, Berlin, 1985 и каталогот на Д. Вучковиќ-Тодоровиќ, Остава грчког новца из с. Прилепец код Прилепа, Скопје 1953.

Употребени кратенки

H. G. — H. Gaebler, Die antiken mitinzen von Makedonia und Paionia, Berlin, 1935.

Н. М. — H. Мушмов, Античните монети на Балканскии, полуостров и т. н. Софии, 1912.

Д. В.-Т. —- Д. Вучковив-Тодоровиќ, Остава грчког новци из с. Прилепец код Прилепа, Гласник бр. 12, Изданија на Музејско-конзерваторско друштво на Н. P. Македонија, Скопје, 1953.

КАТАЛОГ

P.6, Опис Инв. бр. Теж. Пром. Табла Аминтас III 381—369 год.

1. Ав. Глава на брадат Херакле со лавовска

кожа вдесно, сребро,

Рв. Исправен коњ вдесно, горе и пред

него текст: AMYNTA, сето тоа во вдлаб-

нато квадратно поле, Лок. Прилеп,

H. a. T-XXX, 2, H. M. T-LY-15. 1393 717 21 1-1

2. Ав. Ист како претходниот, во пределот

на очите и вратот по еден дополнителен

длабок зарез, сребро,

NTA Лок. „Плаза“ с. Бонче

Рв. Ист како претходниот, Текст: ФИЛИП I. 359—336 год.

Формула

Ав. Глава на Аполон со лавров венец

вдесно, статер, злато.

Рѕ. Бига вдесно, под коњите буква K,

текст: ФΙΛΙΠΠΟΥ Лок. с. Загорани

H. C. T-XXX, 25, H. M. T-LVI, 9. 1176

Ав. Глава на младич со дијадема вдесно,

бронза, оштетена.

Рѕ. Коњаник во трк вдесно, над Hero

текст: ФΙΛΙΠΠΟ., пред главата на коњот

Лок. „Ризоец“, Горно Село,

H. G, T-XXXI, 9, H. M. T-VLI, 10. 4

. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Сличен на претходниот, текст:

ФΙΛΙ.ΠΟ., под коњот букви мк

Лок. „Асаница“, Горно Село.

H. G; T-XXXI, 12, H. M. T-LVI, 10, 49

Ав. Ист како претходниот, бронза,

Рв. Сличен на претходниот, текст:

ФΙΛΙΠΠ.., под коњот буква Λ

Лок. Прилеп.

H. a. T-XXXI, 12, H. M. T-LVI, 10, 1297

Ав. Ист како претходниот, бронза,

Рв. Сличен на претходниот текст:

ФΙΛΙΠΠΟΥ, под коњот буква Λ

Лок. Прилеп,

H. G. T-XXXI, 12 H. M. T-LVI, 10, 1703

Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Сличен на претходниот, текст:

ФΙΛΙΠΠΟΥ, долу кратко копје

Лок. Прилеп.

H. G. T-XXXI, 12, H. M. T-LVI, 10, да.

Ав. Ист како претходниот, бронза,

Рв. Ист како претходниот, текст и

фактура оштетени, Лок. „Плаза“

С. Бонче, Н. а. Т-ХХХІ, 12. 2000

Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Сличен на претходниот, монетата

е правоаголна, оштетена

Лок. „Старо Бонче“, с. Бонче. 2579

Опис Инв. бр. Теж. Пром. Табла

11.

Ав. Ист како претходниот, бронза,

Рв. Ист како претходниот, форма правоаголна, текст оштетен,

Лок. „Старо Бонче“, с. Бонче, 2580

Ав. Ист како претходниот, бронза,

12.

Рв. Ист како претходниот, мошне оште-

тен текст и фактура, Лок. „Под Кули“, Варош. 3285

Ав. Глава на младич со дијадема

43.

влево, бронза.

Рв. Ист како претходните, текст:

ΦΙΛΙ...., под коњот осмократа ѕвезда, Лок. „Старо Бонче“,

с. Бонче, Н. М. Бр. 7120. 2581

АЛЕКСАНДАР III. 336—323 год.

Ав. Глава на млад Херакле со лавовска

14.

кожа вдесно, околу зрнест круг, тетрадрахма, сребро.

Рв. Зевс седи на престол, во десната рака држи орел, со левата се потпира на жезло, напред делфин назад АΛΕΞΑΝ-АРОУ7 под престолот тролист, Лок. с. Прилепец. 1253 Н. М. T-LVII, 8, Прилепец T-10/119.

Ав. Сличен на претходниот,

15.

Рв. Сличен на претходниот, под

престолот факел, текст: AAEZANAPOY, Прилепец T-V/60. 1357

Лок. непознат.

Ав. Сличен на претходниот, тетра-

драхма, сребро.

Рѕ, Сличен на претходниот, во полето

рог на обилност, под престолот

букви, текст: АЛЕСАКАРОУ,

Лок. непознат, Прилепец Т-9/101. 1524

Ав. Сличен на претходнот, драхма,

сребро.

Рв. Сличен на претходните, под престо-

лот букви ІУ, десно текст:

... ANAPOY, Лок. „Спаница“,

с. Бонче, Н. М. T-LVII, 4. 33

Формула

Ав. Сличен на претходниот, драхма,

18.

сребро.

Рв. Сличен на претходниот, под престолот буква Ф, зад текстот врв од копје, Текст: AAEZANAPOY

ЈІ. „Старо Бонче“, с. Бонче, H. M.

1059

Ав. Сличен на претходниот, драхма

19.

сребро.

Рѕ. Сличен на претходниот, под престолот буква В, во полето лира, Текст: AAEBANAPOY, лок. „Длабок

1285

Дол, с. Бонче.

Ав. Сличен на претходниот, драхма

20.

сребро.

Рв. Сличен на претходниот, во полето осмокрака звезда,

Лок. „Корита“ с. Прилепец.

45

Ав. Сличен на претходниот, драхма,

21.

сребро.

Рв. Сличен на претходниот, под престолот буква П.

Лок. непознат, Прилеп.

1370

Ав. Глава на млад Херакле со лавовска

22.

кожа вдесно, околу зрнест круг, бронза. Рв. Лак и тоболец горе, во средината букви В А, тојага и молња, долу, сето тоа во зрнест круг.

Лок. „Безистен“, с. Прилепец.

H. a. T-XXXJ, 34, H. M. Бр. 7169.

30

Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот, под тојагата крива линија.

Док. „Долиште“, с. Волково.

H. G. T-XXXI, 34, H. M. Бр. 7166.

1249

Ав. Ист како претходниот, бронза.

24.

Рв. Ист како претходниот, во средината AAEZANAPOY, под тојагата буква A. Лок. „Старо Бонче“, с. Бонче

H. a. T-XXXI, 31, H. M. T-LYI, 17.

Ав. Ист како под бр. 22, бронза. Рв. Ист како под бр. 22, доста оштетен. Лок. „Петочна Вода“, с. Волково. Ав. Ист како под Бр. 22, бронза.

Формула

26.

Рв. Ист како под Бр. 22, доста оштетен. Лок. „Безистен“, с. Прилепец. 1488

Ав. Ист како под бр. 24, бронза.

27.

Рв. Ист како под бр. 24, доста оштетен

Лок. „Старо Бонче“, с. Бонче.

H. M. T-LVI, 17. 2906

Ав. Македонски штит, во средината дво-

28.

кратна молња, бронза.

Рв. Шлем со голема перјаница и штит-

ници за уши, лево и десно од него букви В А, долу буква.

A, Лок. „Долиште“, с. Прилепец

H. C. T-XXXI, 33, H. M. T-LVI, 16. 2510

Ав. Ист како претходниот, во среди-

29.

ната глава на Медуза?)

бронза.

Рв. Ист како претходниот, доста

оштетен. Лок. непознат, Прилеп. 2056

Ав. Ист како претходниот, бронза.

20.

Рв. Ист како претходниот,

доста оштетен.

Лок. непознат, Прилеп. 2057

17

Ав. Ист како под бр. 24, бронза.

31.

Рв. Ист како под бр. 24, доста оштетен, Лок. непознат 1982

ФИЛИП I. АРИДЕЈ 323—316 год.

Ав. Глава на млад Херакле со лавов-

32.

ска кожа вдесно ,бронза.

Рв. Зевс седи на престол, во десната

рака држи орел, а со левата се пот-

пира на жезло. Оштетена

Лок. Варош, Н. С. Т-ХХХІ, 39. 3000

КАСАНДАР13 316—297 год.

Ав. Глава на млад Херакле со лавов-

ска кожа вдесно, бронза.

Рв. Легнат лав вдесно, горе

KAXZAN, долу ДРОТ,

M, T-LIX, 5. 57

Лок. „Долиште“, с. Волково. 34. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Формула

Рв. Сличен на претходниот, текст:

KAXXANAPOY, во два реда полу-

кружно испишан, Лок. „Старо Бонче“,

с. Бонче. Н. М. T-LIX, 5. 1055 3,34 1,7 Ш-2 35. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот

Лок. Горно Село, Н. М. бр. 7267. 1028 4,13 1,8 36. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Петочна Вода“, с. Волково.

Н. М. Бр. 7267. 1798 3,58 1,6 37. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот, доста

оштетен. Лок. „Св. Атанас“ —

Варош, Н. М. бр. 7267. 2038 3,26 1,6 38. Ав. Ист како претходниот, многу14

оштетен, бронза.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Глува“ с. Прилепец,

Н. М. бр. 7267. 2229 2,90 1,7 39. Ав. Ист како под бр. 33.

Рв. Ист како под бр. 33.

Лок. Прилеп, H. M. T-LIX, 5. 2546: 4:75: 17 ‘40. Ав. Ист како под бр. 34, бронза

Рв. Ист како под бр. 34.

Лок. „Долиште“, c. Прилепец.

Н. М. бр. 7267. 2525 3,29 1,6 41. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Долиште“ с. Прилепец.

Н. М. бр. 7267. 2574 3,93 1,5 42. Ав. Ист како под бр. 33, бронза.

Рв. Ист како под бр. 33, текст во два

реда КАЈ55АКАРО.

Лок. Старо Бонче, с. Бонче.

Н. М. бр. 7267. 2578 4,74 1,7 IU-3 43. Ав. Ист како под бр. 33, бронза.

Рв. Ист како под бр. 33.

Лок. „Планчова Нива“, с. Бучин. ј

Н. М. бр. 7267. 3146 3,90 1,7 Ав. Ист како претходниот, бронза.

Формула

44.

Рѕ. Ист како претходниот.

Лок. „Марков Ѕид“, c. Прилепец. H. M. T-LIX, 5.

3174

Ав. Ист како под бр. 33, бронза.

45.

Рв. Ист како под бр. 33, текст над и под лавот KAZZANAPOY.

Лок. „Долиште“, с. Волково. Н. М. бр. 7267.

3310

Ав. Ист како под бр. 33, бронза.

46.

Рв. Лав од лево, горе: KAZZANAPOY, сето тоа во

зрнест круг.

3357

с. Прилепец, Н. М. бр. 7268.

Ав. Глава на Аполон со лавров венец

47.

вдесно, околу зрнест круг, бронза.

Рв. Во средината тронот, десно: BAXIAEQOX, лево КАУЗА ХДРО Лок. непознат, H, М. T-LIX, 1.

1177

Ав. Ист како претходниот, бронза.

48.

Рв. Сличен на претходниот, текст: ВАЈТЛЕКО15; KAZZANAPOY,

Лок. „Марков Чардак“, с. Бело Поле. H. M. T-LIX, 1.

2178

Ав. Ист како под бр. 48, бронза. Рв. Ист како под бр. 48.

Лок. „Долиште“, с. Прилепец. Н. М. бр. 7275.

3353

Ав. Ист како под бр. 48, бронза

50.

Рв. Ист како под бр. 48.

Лок. „Старо Бонче“, с. Бонче. Н. М. бр. 7275.

3646

Ав. Глава на млад Херакле со лавов-

51.

ска кожа вдесно, бронза.

Рѕ, Коњаник вдесно, над коњот

ВАЅІ пред него буква A,

Лок. „Ташачица“, Варош.

Н. М. бр. 7269.

Формула

Ав. Глава на млад Херакле со лавов-

52.

ска кожа вдесно, сето тоа во зрнест

круг, бронза.

Рѕ, Коњаник вдесно, горе ВАХІ

AEQS, долу KALZANAPOY, пред

коњот ѕвезда, зад коњаникот брква Т.

Лок „Студенец“, Прилеп.

2,00 III-9 H. M. 6p. 7270, T-LIX. 4. 2033 6,45

Ав. Ист како претходниот, бронза.

53.

оштетена.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Бела Пола“, с. Прилепец. 3170 4,60

Ав. Ист како претходниот, бронза

54.

Рв. Ист како претходниот. Лок. „Бела Пола“, с. Прилепец. 3172 4,90

АЛЕКСАНДАР IV. 323—311 год"

Ав. Глава на Аполон со дијадема вдес-

55.

но, околу зрнест круг, бронза.

Рѕ. Коњ во трк ByeCHO, горе текст AAEZANAPOY, долу17 букви AL.

Лок. „Заградиште“, с. Дебреште.

H. G. T. XXXI, 25, H. M. T-LIX, 8. 1120 5,24

Ав. Ист како претходниот, бронза.

56.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Сливи“, с. Чумово.

H. C. T-XXXI, 25, H. M. T-LIX, 8. 53 33

Ав. Ист како претходниот, бронза.

57.

Рв. Ист како претходниот. Лок. Непознат, Прилеп. 1368 2,70

Ав. Ист како претходниот, бронза.

58.

Рв. Ист како претходниот.

С. Вепрчани. H. G. T-XXXI, 25, H. M. T-LIX, 8.

Ав. Ист како претходниот, бронза.

59.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. непознат, Прилеп.

H. G. T-XXXI, 25, H. M. Op. 7288.

Ав. Ист како претходниот, бронза. Рв. Ист како претходниот.

Лок. непознат, Прилеп.

Н. (. Т-ХХХІ, 25, Н. М. бр. 7288. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Формула

61.

Рѕ. Ист како претходниот.

Лок. „Долиште“, с. Волково.

H. G. T-XXXI, 25, H. M. Op. 7288.

Ав. Ист како претходниот, бронза.

62.

Рв. Ист21 како претходниот, текстот.

полукружен, AAESANAPOY,

Лок. „Долиште“, с. Прилепец.

H. G. T-XXXI, 27, H. M. 6p. 7288. 2572 3,73 1,6 IV-1 63.

Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот.

Док. „Старо Бонче“, с. Бонче.

H. G. T-XXXI, 27, H. M. бр. 7288. 3046 3,30 1,5

Ав. Ист како претходниот, бронза.

64.

Рв. Ист како претходниот, под коњот

монограм, а над него текст AAERANA...

Лок. непознат, Прилеп.

H. G. T-XXXI, 27. H. M. бр. 7289. 1708 4,00 1,6 IV-2 Ав. Ист како претходниот, бронза.

65.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Крив Рид“, с. Вепрчани. H. G. T-XXXI, 27. H. M. 6p. 7289. 1150 3,45 1,6

Ав. Ист како претходниот, бронза.

66.

Рв. Ист како претходниот. Лок. „Долиште“, с. Прилепец. 2573 257 15

Ав. Ист како претходниот, бронза.

67.

Рв. Ист како претходниот, Лок. „Старо Бонче“, с. Бонче. 2907 3,15 1,5

АНТИГОН ГОНАТ 277—239 год.

Ав. Глава на Атина со шлем со висока

68.

перјаница вдесно, бронза.

Рв. Пан подига трофеј, лево од него

В А, под тоа Ф и монограм.

Лок. „Долиште“, с. Волково.

H. C. T-XXXIV, 5. H. M. T-LX, 4. 29 663 1,9 IV-3

Р-6. .- Omic Инв. бр. Тех. Пром. Табла

69. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот

Лок. „Заград“, Прилеп.

H. a. T-XXXIV, 5. H. M. T-LX, 4. 1899 3,22 1,7

70. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рѕ, Ист како претходниот.

Лок. „Долиште“, с. Волково.

H. G. T-XXXIV, 5. H. M. Op. 7308. ~1940° 3,31 1,7

71. Ав. Ист како претходниот; бронза.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Долиште“, с. Волково.

72. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Варош“, Прилеп. 3123 3,65 1,6

73. АВ. Ист како претходниот, косата

поинаку22 решена, бронза.

Рв. Ист како претходниот, во

празното поле монограм.

Лок. „Падарница“, Варош.

H. G. T-XXXIV, 5. H. M. T-LX,1. -.- 3129 4,70 1,8 IV-5 74. Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот, монетата е

доста оштетена.

Лок. „Долиште“, с. Волково. 3370 3,15: 1,5

Ав. Ист како под број 68, бронза.

Рв. Ист како под број 68.

Лок. „Долиште“, с. Прилепец.

H. G. T-XXXIV, 5, H. M. br. 7308. 3621 3,90 1,8

76. Ав. Македонски штит, во средината

монограм на А. Гонат, бронза.

Рв. Шлем со полукружна висока

перјаница и штитници за уши,

под него вл XI,

Лок. Варопт, Зграда 4.

H. C. T-XXXIV, 11, H. M. T-LX, 2, 3523 3,82 1,6 IV-6

ПИРОС 274—272 год.
ПИРОС 274—272 год.

Ав. Македонски штит, во средината

77.

монограм, бронза.

Рв. Шлем без перјаница, под него

ВА, па монограм, па 21, сето тоа

во дабов венец.

Лок. „Планчова Нива“, с. Бучин.

H. a. T-XXXIV, 13. 3150

АНОНИМНИ ВЛАДАРИ ПОСЛЕ АЛЕКСАНДАР IV

Ав. Македонски штит, во средината

78.

маска, бронза.

Рв. Шлем со полукружна висока

перјаница, горе вл, долу керикеион.

Лок. „Старо Бонче“, с. Бонче.

H.G. T-XXXV, 14. 1054

Ав. Ист како претходниот, во

79.

средината монограм, бронза. Рв. Ист како под бр. 78.

Лок. „Долиште“, с. Прилепец.

H. a. T-XXXIV, 13. 3389

Ав. Ист како претходниот, бронза.

80.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Стар Бонче“, с. Бонче.

H. a. T-XXXIV, 13. 1936

ДЕМЕТРИЕ II. 239—229 год.

Ав. Македонски штит, во средината

81.

неговиот монограм, бронза.

Рв. Шлем со полукружна висока

перјаница, долу вл XI.

Лок. непознат, Прилеп, H. M. бр. 7321. 1706

Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рв. Ист како претходниот, долу.

Лок. „Долиште“, с. Волково.

Формула

Ав. Ист како претходниот, бронза.

83.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. непознат, Прилеп. Н. М. Ор. 7321. 1707 3,70

Ав. Ист како претходниот, бронза.

84.

Рв. Ист како претходниот. Лок. „Безистен“, с. Прилепец.

Н. М. бр. 7321. 3132 3,55

Ав. Ист како претходниот, бронза.

85.

Рв. Ист како претходниот. Лок. „Долиште“, с. Волково. 3355 3,90

ФИЛИП V. 220—179 год.

Ав. Глава на Херакле со лавовска

86.

кожа вдесно, бронза.

Рѕ. Коњаник вдесно, горе вл

под коњот монограм.

Лок. с. Заполжани.

H. G. T-XXXIV, 25. 2007 5,78

Ав. Ист како претходниот, бронза.

87.

Рв. Ист како претходниот

Лок „Под Кули“, Прилеп.

H. G. T-XXXIV, 25. 3233 5,28

Ав. Ист како претходниот, бронза.

88.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. „Под Кули“, Прилеп.

H. G. T-XXXIV, 25 3287 4,00

Аѕ. Глава н брадат Херакле со

89.

лавовска кожа вдесно, бронза.

Рѕ. Натпис во два реда меѓу хоризон-

тално поставена харфа.

BASIAEQ® OIAITIMOY, горе букви

АІ, сето тоа во дабов венец.

Лок. „Под Кули“, Варош, Прилеп.

H. C. T-XXXV, 6, H. M. T-LX, 13. 42 8,00

Ав. Ист како претходниот, бронза.

Рѕ. Ист како претходниот.

Лок. „Долиште“ с. Волково.

H. G. T-XXXV, 6. H. M. T-LX, 13, 56 8,42 Опис

Формула

Ав. Ист како претходниот, бронза 91.

оштетена.

Рв. Ист како претходниот.

Лок. с. Крушејца.

2026

Ав. Глава на младич (Персеј)

92.

со крилат шлем, врз кој е орлова глава, вдесно, бронза.

Рѕ. Open со раширени крила стои на рало.

Лок. „Манастир Зрзе“, с. Зрзе.

1229 H. G. T-XXXV, 4. H. M. бр. 7357. Ав. Ист како претходниот, бронза. 93.

Рв. Сличен на претходниот, лево од орелот букви В и Ф.

Лок. „Орле“, с. Марул.

H. G. T-XXXV, 4. H. M. T-LX, 11.

1247 Ав. Ист како претходниот, бронза оштетена.

Рѕ, Ист како претходниот.

Лок. „Долиште“, с. Волково.

H. G. T-XXXV, 4. H. M. бр. 7339.

2520 Ав. Ист како претходниот, бронза. 95.

Рв. Ист како претходниот. Лок. „Рид“, с. Бучин.

Ав. Ист како претходниот, бронза. 96.

Рв. Ист како претходниот. Лок. „Долиште“, с. Прилепец.

2226 Ав. Глава на зрачестиот бог Сол, 97.

вдесно, бронза.

Рв. Во средината крилата молња, горе и долу текст: ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ и монограм, сето тоа во дабов венец.

Лок. „Петочна Вода“, с. Браилово. H. C. T-XXXV, 5. H. M. Op. 7373. Ав. Ист како претходниот, бронза доста оштетена. Pre. Ист како претходниот,

Лок. „Долзи Ниви“, с. Волково. H. G. T-XXXV, 5. H. M. бр. 7373. 99. Ав. Глава на младич со крилат

ПЕРСЕЈ 178--168 год.
ПЕРСЕЈ 178--168 год.

шлем вдесно, бронза.

Рв. Орел стои на рало, околу

букви В А, лево пер.

Лок. непознат, Прилеп. ;

H. G. T-XXXVI, 3 H. M. 6p. 7380. 1724 8,00 2,2 V-6 100. Ав. Глава на младич со крилат

шлем вдесно, бронза.

Рв. Орел со раширени крила стои на

молња, околу букви ВП.

Лок. „Под Кули “, Прилеп“

H. G. T-XXXVI, 2. H. M. T-LX, 15. 3369 4,75 1,9 V-7

Од прегледот во каталошкиов дел се гледа дека македонските дичасти би IV век ковале и монети од злато и сребро, што е уште една потврда дека во регионот на Пелагонија било присутно среброто како платежно средство. Најдобра потврда за тоа имаме во напред споменатото депо на сребрени тетрадрахми најдени близу с. Прилепец.

Почнувајќи од Филип Ил, имаме масовна појава на бронзени монети, кои стануваат редовно платежно средство во меѓусебната трговија и размена на тогашните жители на Пелагонија. Густината на локалитетите од овој дел од Пелагонија, на ком се наоѓани монетите, зборува за еден економски подем што се манифестира преку жива размена и трговија која се остварува со ваквите платежни средства, те. бронзените монети.

Напоменуваме дека во овие населби се чувствува таков подем се до времето на паѓањето на Македонија под римска власт. Во прилог на ваквото мислење зборува и фактот дека од Персеј имаме далеку помалку монети, и тоа исклучиво од бронза, што е пак резултат, најверојатно, на неговото кратко владеење и војните што се водат со Вимјаните во тоа време.

Формула
Илустрација, стр. 59
Илустрација, стр. 59
Илустрација, стр. 59
Сл. 9
Сл. 9
Илустрација, стр. 60
Илустрација, стр. 60
Илустрација, стр. 60
Илустрација, стр. 61
Илустрација, стр. 62
Сл. 9
Сл. 9
Cn. 3
Сл. 3
Илустрација, стр. 63
Илустрација, стр. 63
Илустрација, стр. 63
Cn. 5
Сл. 5
Илустрација, стр. 63
Илустрација, стр. 63

Белешки

  1. Vulié N., Archeologische karte von Jugoslavien, Blatt Prilep -- Bitola, Beograd 1937, 39. Mikuléié I., Pelagonija u svetlosti i t. n. Dissertationes, tom III, Ѕкорје, 1966, 66, 67. Кепески К. Прилеп и прилепско низ историјата, Прилеп, 1971, 43. ↩
  2. Vučković-Todorović D. Ostava grčkog novca iz s. Prilepec kod Prilepa. Glasnik, vol. I, Nr. 12, изданија на Музејско-конзерв. друштво на нр Македонија, Скопје, 1953. ↩
  3. Кепески К. Сондажни истражувања на дел од хеленистичката некропола под Марковите Кули в Варош, Macedoniae Acta Archaeologica, 1, Prilep, 1975, 155. Китаноски Б. Некрополата Калдрма кај Прилеп, Macedoniae Acta Archaeologica 1, Прилеп, 1975, 39. ↩
  4. Вулић Н., Антички споменици наше земље, Споменик сан, XCVIII, оделење друштвених наука, 77, Београд, 1941--48, 190, ↩
  5. Микулчиќ И. Една остава на тетрадрахми и преглед на монетните наоди од V—II ѕех на ст. е. во Македонија, Годишен зборник, книга 24—25, Фил, фак. на Универзитетот, Скопје, 1973, 157, 164—169. Vučković-Todorović D., Styberra -- antiénoe poselenie v sele Cepigove y okresnostjah Prilepa, Archaeologija Jugoslavica IV, Beograd, MCMLAXIII, 89. ↩
  6. Монети на градовите: Тесалоника, Пела, Амфиполис и др. Монетите не се објавени. ↩
  7. Според каталогот на Н. Мушмов, тоа се монети на Александар IV, а според каталогот на X. Геблер, тоа се монети на Александар 111. ↩
  8. Вучковиќ-Тодоровиќ Д. Glasnik, vol. I, Nr. 12, Изданија на мкд на нрм, Скопје, 1953. X ↩
  9. KOSTADIN KEPESKI — Prilep ↩
  10. In the numismatic collection of the museum in Prilep there are some coins of Macedonian kings, minted in gold, silver and bronze. Some of these coing are subject of this report begunning with Amintas III, who is represented on only two bronze coins. The following: Macedonian kings are represented: ↩
  11. Amintas III on 2 silver coins ↩
  12. Philip II on 1 gold and 10 bronze coins ↩
  13. Alexander III on 8 silver coins, 3 of which are tetradrachmas and 5 drachmas, and 10 bronze coins ↩
  14. Philip III Aridej on 1 bronze coin ↩
  15. Kasandar on 22 bronze coins ↩
  16. Alexander IV7 — on 138 bronze coins ↩
  17. Antigon Gonat on 9 bronze coins ↩
  18. Demetrie II on 5 bronze coins ↩
  19. Philip V on 17 bronze coins ↩
  20. Persej on 2 bronze coins. ↩
  21. Most of these coins have been collected by buying them up from the local residents who found them while tilling the soil except several coins discovered during the archaeological explorations in the settlement of Varos and its environs. Most of the coins were found on the sites around the villages of Bonche, Chumovo, Prilepec, Volkovo and Gorno Selo where traces of small settlements have been found as well as necropoles of the Helenistic and later periods, These small settlements achieved their economic development in the first half of the 4th and 8rd centuries B. C. which manifests in the great number of archaeological finds on these sites, and especially of a great number of coins which were used as means of payment in the mutual exchange. ↩
  22. In the first half of the 2nd century B. C, there was stagnation as well as decline of the economic and political power of these settlements which was probably reflection of the upstable political and economic conditions of that time when the Macedono-Roman war was waged, That is why we have a small number of coins from that period. (Translated by Radmila Radevska) ↩

Zusammenfassung

Coins of Macedonian Kings in the Collection of the Museum in Prilep

Сл. 5 Сл, 6

Сл. 5

Сл. 10

Сл. 2

Сл. 1

Сл. 5 кл

Cn. 8 Сл. 7

Сл. 9

Сл. 4-

Сл. 3

Сл. Сл. 5 ид

сл. 7 Сл. 8

Cn. 7