Macedoniae acta archaeologica 20 (2011) · стр. 565–567

Некои прашања заслужуваат одговор во археолошката поставка

Илустрација, стр. 565

за материјал кој не само што е изложен во Музејот, туку и се проучува. Понекогаш

Праисторијата е многу важен период. доаѓа до промени во датирањето, промени

Тука може да се каже дека, всушност, тоа © на претпоставките, дополнување на фондот

почеток на цивилизираниот, во вистинска на експонатите во самата експозиција.

смисла. човечки начин на живеење. Тој Истражувањата даваат нови резултати,

период честопати и неправедно се ословува со епитетот „примитивно општество“, но понекогаш различни од претходните, нови

треба да се посочи фактот дека тие луѓе сознанија и поинакви заклучоци.

Улогата на музејскиот водич-едукатор е

биле многу креативни и дека со сигурност ја почитувале природата. Тие биле добри доста сложена и бара подготвеност за да се опише содржината и за да се одговори на безброј прашања од страна на посетителите.

Восхитувајќи се од нејзината моќ и убавина, го создавале духовното и полно со фантазија Гостите се на различна возраст, домашни и

идолопоклонството. Генијалноста на од сите страни на светот, лаици и експерти,

праисторискиот човек се гледа во формите македонски мемигранти-патриоти, како и

на садовите и алатките, функционалноста љубопитните негатори на нашиот идентитет. некои желни да дознаат нешто повеќе и

на нивните живеалишта, одгледувањето луѓе помалку заинтересирани, пријатели и

на житните култури, доместификација на дотогаш дивите животни, во естетскиот неопределени...

Безбројните прашања се од типот:

порив и уметничките креации.

Понатаму, според хронологијата. следат - „ОД кога датира цивилизацијата на тлото

прашањата како:

на Македонија?“

- „Што е тоа праисторија и историско

- „Кога и зошто се јавува машкиот принцип

време?“

на размислување или улогата и значењето - „Што значи рекогносцирање, што е тоа

на мажот, како ловец и воин во старите

археолошки локалитет и in Situ наод?“

општества?“

- „Колку биле умни и креативни луѓето во

- „Зошто и како се менувале верувањата во

далечната праисторија, го познавале ли

праисториските и историските времиња?“

писмото?“

- „Како се облекувале, кителе, украсувале и - „Како се измислени формите на садовите?

фризирале мажите и жените во најстарите

И макарата ли е пронајдена во неолитот?“

времиња? Личеле ли тие на денешните - „Зошто жената е главна претстава во

луѓе?“

праисторијата?“

— „Кога и зошто се јавува кремацијата?“ - „Што значи мирно живеење во неолитот,

— „Дали тумулусите се свети места?“

- „Кои биле Пајонците?“

до кога траело?“ Кај нас најевидентна е римската култура.

Тука на посетителите и учесниците во едукативните проекти им се посочува металната револуција, која ја променува етничката карта на

- „Каде се остатоците на античката Македонија?“ - продолжуваат прашањата тогашниот свет. Тоа се индоевропските преселби

- „Зошто не се изложени пајонските и и големите промени во начинот на живеење И

македонските ковани монети во Музејот организациската поставеност на тие општества.

на Македонија?“

Се менуваат менталитетот и верувањата на луѓето, прогресот е брз и дава основи на идната,

_ „Колку антички театри се откриени во Република Македонија?“

високо развиена античка култура.

— „Колкава била симболиката на победата

Многу прашања се поставуваат во

над последниот македонски крал Персеј и музејската поставка кај делот за антиката:

неговото спектакуларно носење во Рим со сето богатство на Македонија?“

= „Кои се историските извори за античка

— „Кои се Македонците денес?“

Македонија?“

- „Зошто Македонија се нарекува библиска - „Дали сонцето било најчест симбол на

земја?“

тлото од античка Македонија и зошто?“

- „Што е тоа базилика, а што централна - „Златните маски и ракавици, златни

градба кај христијанските храмови?

ливчиња, скапоцените прстени, обетки и

- „Што е тоа катедрална црква?“

дијадеми, како ексклузивни наоди, кога тие

- „Дали цар Самуил имал проблем со

ќе се најдат во витрините на најголемиот

идентитетот?“

национален Музеј на Македонија?“

— „Кои артефакти во археолошката поставка

- „Како археолозите ја "читаат" керамиката? Тие велат дека "керамиката е повредна од

на Музејот на Македонија се предмети од

златото“, зошто?“

прва категорија или ремек-дела?“

- „Од кога датираат најстарите

— „Какво значење имале гробните прилози?“

христијански храмови на територијата на - „Што е тоа конзервација и реставрација,

Р. Македонија?“

кои од предметите во поставката се

- „Кое е значењето и функцијата на

оригинали, а кои копии?“

— „Дали се пронајдени македонски гробници

виничките икони?“

- „Што се тоа културни слоеви? Се вели

на тлото од Република Македонија?“

"измешани културни слоеви“. кога доаѓа - „Што се тоа "диви копачи“ и како да се

до ваква ситуација?“

надмине таквата појава?“

- „Зошто античките статуи стојат пред Владата?“

Во последно време овие прашања се

„Зошто во последните години се слуша најактуелни, пред сѐ, заради познатите состојби во спорот со Грција и нејзиното

толку многу за македонската археологија?“

– „Што сѐ очекуваат да ископаат археолозите претендирање на наследството на античка

длабоко под македонската земја, има ли Македонија и ексклузивните права на се што се нарекува македонско. Аргумент кој

уште многу за копање?“

им се посочува е фактот дека повеќе од два

Одговорите ги имаат археолозите. Комунимилениуми се нарекуваме Македонци и дека

кацијата со нив, директно и на терен, е многу Македонија била првата империја во светот.

потребна. Досега, тоа го правев по сопствена се укажува на археолошките артефакти од тоа време пронајдени на тлото на Република

иницијатива. Моето учество во работата Македонија. Се посочуваат и историските

на археолошките симпозиуми означуваше потреба од вакви информации. Некои настани од поновата историја. Се зборува со

колеги, археолози, ми овозможиле посета на доза на патриотска гордост и мора многу да се внимава. Грците ни се најблиски соседи, а

нивните археолошки ископувања, редовно присуствувам на презентациите на најновиот границите се тие! допирот на коските или гробните прилози. откриен материјал, како и промоции на

За тоа, како во страста на откривањето, кај публикации, книги и зборници. Сметам дека

нив се гледа пасијата да се допре времето, таквиот начин на едуцирање на музејските

до нечиј некогашен живот, да се пронајде водичи-едукатори на самиот терен и во непосреден контакт со новите сознанија во

одговорот и во услови на пеколното сонце археологијата дава нова димензија и подруга

или на истурениот дожд.

Всушност, музејскиот водич и учител, во содржина, автентичност и уверливост на

самата поставка треба да претставува алка меѓу приказната во самата поставка.

археологот, артефактот и посетителот. Колку

Има многу недостатоци во начинот на презентација на артефактите во Музејот, без

успешно ќе го направи тоа, зависи од неговата информираност. Во секој случај, мојата работа нагледност и визуеализација на локалитетите,

е многу интересна. Сметам дека може да се проекција на некој снимен документарен материјал и др. (во иднина, тој факт сигурно

најде сатисфакција во неа. Само така ќе бидеме од корист и максимално ќе одговориме на ќе се надмине). Описите на амбиентите и

поставените прашања, најпрво на самите нас, жарот на откривањето се доловува покрај витрините. За да ја пренесам атмосферата

а потоа и на барањата на публиката.

од самиот терен, се случува да раскажам и

Лена Анѓелкоска, понекоја анегдота, дури и за посебноста на

НУ Музеј на Македонија - Скопје археолозите, нивниот сленг, за нивната JbyOOB

„Ќурчиска“ бб, кон земјата и тајните што таа ги крие, за

1000 Скопје пиететот со кој се однесуваат кон скелетните

lenaangelkoska@yahoo.com остатоци, за немањето ни малку гнасење од