Macedoniae acta archaeologica 20 (2011) · стр. 553–554
"Древниот Египет- каде што се започнува"
задржувајќи се на секој посебно, но сепак не
Министерство за антиквитети,
пречекорувајќи го временскиот лимит и не ризикувајќи да го изгубите вниманието на
Каиро
слушателите? Ова се само дел од прашањата
Древниот Египет е една од почетните (И
што верувам секој предавач си ги поставуедна од најомилентите) дестинации за мен-
ва пред подготовка на вакви и слични воведни предавања. Во случајот со Египет, тално нуркање во дамарите на минатото на секој археолог. По некое напишано академско
ситуацијата е уште посложена. Но, на задоволство на широкиот аудиториум, д-р Хусеин правило, на почетокот од тоа патување низ милениумите на египетската цивилизација,
успеа да даде темелен и концизен пресек на студентот/почетникот истражувач треба да
милениумските културни пластови во Горен биде воден од искуството на египтолозите,
и Долен Египет, опфаќајќи ги сите делови чија задача е да му ги доловат основите на
на египетското општество од социјален, екодосегашните научни спознавања. За жал, се
номски, политички, религиозен и уметнички досега македонската научна јавност немаше
аспект; почнувајќи од секојдневието на шиприлика за таква директна „иницијација“.
роките народни маси. преку деталната ана-
Институтот за Историја на уметноста и
лиза на египетската државна хиерархија и археологија при Филозофскиот факултет
апаратура, до надворешните влијанија и пево Скопје имаше ретка можност да биде
риодите на туѓа доминација, сложениот редомаќин и организатор на серија предавања
лигиски систем и плејадата божества, и секатокму од таа област, презентирани од истак-
ко, уникатната уметност длабоко и нераскиннатиот египтолог д-р Рамадан Б. Хусеин, кој
ливо вткаена во сите партиции на древниот е главен оперативен директор во Министер-
египетски ум.
ството за антиквитети во Каиро, како и коор-
Следното предавање го донесе прашањето за: „Цивилизација без градови? Урбанизмот динатор и директор на неколку национални програми за документација и дигитализација
во стар Египет“ (A Civilization without Cities? на артефакти. Дипломирал на Универзитет
Urbanism in Ancient Egypt). Повикувајќи се на во Каиро, а магистрирал и докторирал на
неколкуте основни критериуми за атрибуирање Универзитетот „Браун“, во сад. Учесник е
на една населба како „град“: бројноста на и раководител на повеќе интернационални
населението, големината, политичката МОК, теренски истражувања во Египет, како и ав-
економската супериорност, општествената тор на низа публикации. Ангажиран е како
стратификација, разновидноста на заедничката предавач на Универзитетот „Браун“ во сад
организација и отсуството на агрикултура, д-р и AMIDEAST, Египет.
Хусеин презентираше неколку од населбите
Низ серија од три обемни и исцрпни
- некои предвесници на подоцнежните античпредавања, распоредени во една недела
ки градови или оние кои ги исполнувале сите (29.3.-1.4.2011) тој се обиде да претстави и
или повеќето критериуми за именување како појасни аспекти од египетската цивилизација
градски уште во праисторијата - како Вади Кубанија (во близина на Асуан, Горен Египет), што се горлива тема за истражувачите од сите
Набта (100 км западно од Абу Симбел, Горен степени: како за почетниците и студентите
Египет), Накада (на западниот брег од Нил, Готака и за долгогодишните потесни експерти за оваа проблематика.
рен Египет) и нивните пандани во Долен Еги-
Циклусот започна со воведното излагање
пет: Маади (денешно богато предградие јужно на тема: „Древниот Египет - културен пре-
од центарот на Каиро) и Буто (на околу стотиглед“ (Ancient Egypt: A Cultural Overview).
на км источно од Александрија, во делтата на најмногу преку дуализмот Амон Ра — Мут, Нил). Диверзитетот на културите поврзани со трите најголеми локалитети - културата Накада
како два примарни генерирачки принципи, д-р Хусеин посебно ги истакна аспектите на и културата Маади-Буто, одлично го опишува
перцепирањето на просторот, те пејзажот засебниот развиток на Горен и Долен Египет уште во праисторијата и преддинастичкиот пе-
како главна и нераскинлива компонента во риод. За културата Накада (I, П и Ш. датирани
процесот на восприемање на светото, како и заемното влијание во „отелотворувањето“ на од 3900 до 2900 год. пр. н.е) се карактеристични
митот низ просторната димензија, и обратно, јаките трговски врски со Синај, Медитеранот, Црвеното Море и регионот Тибести во Сахара,
создавањето на ритуалниот простор преку митотворењето. Дефинирајќи го просторот преку кои нејзините носители се снабдувале со
(во археолошка смисла) како „материјална тиркиз, школки и амазонит. Со третата фазата
манифестација на односот меѓу луѓето и окона Накада се поврзани зачетоците на првите
лината“ и како „целосната површина врз која кралски династии преку Кралот Шкорпион,
луѓето се движеле и собирале, осмислена Нармер и нивните наследници.
врз основа на дејствијата на луѓето над неа,
Двата главни урбани центри во Долен
преку различните побарувања, задолженија Египет што се развиваат синхроно со културата Накада се Маади и Буто. Првиот ги
и интелектуалните и геолошките перцепции“, д-р Хусеин темелно го објасни текот на контролирал копнените трговски рути со југоисточна Азија и бакарните рудници на
процесиите одржувани уште од подигањето на храмовите за време на фараонот Амен-Синај, додека Буто одржувал тровски врски
хотеп Ш, но постојани низ својата форма и преку море со Левант. За Маади посебно се
суштина и низ владеењата (и доградбите) на карактеристични обликот и типот на живеа-
Хатшепсут и Рамзес II, но и низ вековите по лиштата: земјанки и полуземјанки, со нети-
нив. Интересна беше забелешката дека и депични погребувања (за египетските култури)
нешното муслиманско население на Арапска на покојниците под подовите во фетус по-
Република Египет, практикува да ги почитуложба, што за повеќето истражувачи е јасен показател за миграции од регионот на Пале-
ва древните процесиски патеки во одредени денови од годината, како реминисценција стина во овој период.
Анализирајќи ја натаму хиерархијата на
на дамнешните ритуални поворки водени од свештенството и фараоните.
градските населби, д-р Хусеин сумираше
Предавањата на д-р Рамадан Б. Хусеин беа дека постојат 4 степени: органски кружни
одлична и несекојдневна можност за целиот населби - метрополи (Мемфис, Хелиополис,
аудиториум да доживее една поспецифична Теба); утврдени праволиниски планирани
„иницијација“ во дел од тајните на древниот кралски населби (Гиза, Деир Ел Медина); пристанишни населби, израснати на стра-
Египет, како и прекрасна прилика за продлабочени научни дискусии, размена на идеи тешките позиции на Нил и неговите канали
и размислувања. Д-р Хусеин целосно успеа (Буто, Наукратис); и кралски главни градови (Ten Ел Амарна).
преку јасното толкување и коницизната
Третото и последно предавање од серијата
презентација маскимално да го задржи нашето внимание и целосно да ја раздвижи сивата под наслов „Митотворење и креирање на ритуален простор: примерот на Тебанските
маса во умовите на слушателите.
Искрено се надеваме дека оваа серија светилишта“ (Myth-making and the Creation of Ritual Landscape: The Case of the Theban
предавања ќе биде само почеток за натамош-Sanctuaries), им даде сосема нов аспект
ната плодна соработка на македонските археолози со колегите од Каиро.
на храмовите во Луксор и Карнак, како и оној на Хатшепсут во Деир Ел Бахари.
Ирена Теодора Петровска Објаснувајќи ја поврзаноста на целиот ми-
Филозофски факултет - Скопје крорегион на тебанските светилишта со митот за космогонијата во египетската религија.