Macedoniae acta archaeologica 20 (2011) · стр. 553–554

"Древниот Египет- каде што се започнува"

задржувајќи се на секој посебно, но сепак не

Министерство за антиквитети,

пречекорувајќи го временскиот лимит и не ризикувајќи да го изгубите вниманието на

Каиро

слушателите? Ова се само дел од прашањата

Древниот Египет е една од почетните (И

што верувам секој предавач си ги поставуедна од најомилентите) дестинации за мен-

ва пред подготовка на вакви и слични воведни предавања. Во случајот со Египет, тално нуркање во дамарите на минатото на секој археолог. По некое напишано академско

ситуацијата е уште посложена. Но, на задоволство на широкиот аудиториум, д-р Хусеин правило, на почетокот од тоа патување низ милениумите на египетската цивилизација,

успеа да даде темелен и концизен пресек на студентот/почетникот истражувач треба да

милениумските културни пластови во Горен биде воден од искуството на египтолозите,

и Долен Египет, опфаќајќи ги сите делови чија задача е да му ги доловат основите на

на египетското општество од социјален, екодосегашните научни спознавања. За жал, се

номски, политички, религиозен и уметнички досега македонската научна јавност немаше

аспект; почнувајќи од секојдневието на шиприлика за таква директна „иницијација“.

роките народни маси. преку деталната ана-

Институтот за Историја на уметноста и

лиза на египетската државна хиерархија и археологија при Филозофскиот факултет

апаратура, до надворешните влијанија и пево Скопје имаше ретка можност да биде

риодите на туѓа доминација, сложениот редомаќин и организатор на серија предавања

лигиски систем и плејадата божества, и секатокму од таа област, презентирани од истак-

ко, уникатната уметност длабоко и нераскиннатиот египтолог д-р Рамадан Б. Хусеин, кој

ливо вткаена во сите партиции на древниот е главен оперативен директор во Министер-

египетски ум.

ството за антиквитети во Каиро, како и коор-

Следното предавање го донесе прашањето за: „Цивилизација без градови? Урбанизмот динатор и директор на неколку национални програми за документација и дигитализација

во стар Египет“ (A Civilization without Cities? на артефакти. Дипломирал на Универзитет

Urbanism in Ancient Egypt). Повикувајќи се на во Каиро, а магистрирал и докторирал на

неколкуте основни критериуми за атрибуирање Универзитетот „Браун“, во сад. Учесник е

на една населба како „град“: бројноста на и раководител на повеќе интернационални

населението, големината, политичката МОК, теренски истражувања во Египет, како и ав-

економската супериорност, општествената тор на низа публикации. Ангажиран е како

стратификација, разновидноста на заедничката предавач на Универзитетот „Браун“ во сад

организација и отсуството на агрикултура, д-р и AMIDEAST, Египет.

Хусеин презентираше неколку од населбите

Низ серија од три обемни и исцрпни

- некои предвесници на подоцнежните античпредавања, распоредени во една недела

ки градови или оние кои ги исполнувале сите (29.3.-1.4.2011) тој се обиде да претстави и

или повеќето критериуми за именување како појасни аспекти од египетската цивилизација

градски уште во праисторијата - како Вади Кубанија (во близина на Асуан, Горен Египет), што се горлива тема за истражувачите од сите

Набта (100 км западно од Абу Симбел, Горен степени: како за почетниците и студентите

Египет), Накада (на западниот брег од Нил, Готака и за долгогодишните потесни експерти за оваа проблематика.

рен Египет) и нивните пандани во Долен Еги-

Циклусот започна со воведното излагање

пет: Маади (денешно богато предградие јужно на тема: „Древниот Египет - културен пре-

од центарот на Каиро) и Буто (на околу стотиглед“ (Ancient Egypt: A Cultural Overview).

на км источно од Александрија, во делтата на најмногу преку дуализмот Амон Ра — Мут, Нил). Диверзитетот на културите поврзани со трите најголеми локалитети - културата Накада

како два примарни генерирачки принципи, д-р Хусеин посебно ги истакна аспектите на и културата Маади-Буто, одлично го опишува

перцепирањето на просторот, те пејзажот засебниот развиток на Горен и Долен Египет уште во праисторијата и преддинастичкиот пе-

како главна и нераскинлива компонента во риод. За културата Накада (I, П и Ш. датирани

процесот на восприемање на светото, како и заемното влијание во „отелотворувањето“ на од 3900 до 2900 год. пр. н.е) се карактеристични

митот низ просторната димензија, и обратно, јаките трговски врски со Синај, Медитеранот, Црвеното Море и регионот Тибести во Сахара,

создавањето на ритуалниот простор преку митотворењето. Дефинирајќи го просторот преку кои нејзините носители се снабдувале со

(во археолошка смисла) како „материјална тиркиз, школки и амазонит. Со третата фазата

манифестација на односот меѓу луѓето и окона Накада се поврзани зачетоците на првите

лината“ и како „целосната површина врз која кралски династии преку Кралот Шкорпион,

луѓето се движеле и собирале, осмислена Нармер и нивните наследници.

врз основа на дејствијата на луѓето над неа,

Двата главни урбани центри во Долен

преку различните побарувања, задолженија Египет што се развиваат синхроно со културата Накада се Маади и Буто. Првиот ги

и интелектуалните и геолошките перцепции“, д-р Хусеин темелно го објасни текот на контролирал копнените трговски рути со југоисточна Азија и бакарните рудници на

процесиите одржувани уште од подигањето на храмовите за време на фараонот Амен-Синај, додека Буто одржувал тровски врски

хотеп Ш, но постојани низ својата форма и преку море со Левант. За Маади посебно се

суштина и низ владеењата (и доградбите) на карактеристични обликот и типот на живеа-

Хатшепсут и Рамзес II, но и низ вековите по лиштата: земјанки и полуземјанки, со нети-

нив. Интересна беше забелешката дека и депични погребувања (за египетските култури)

нешното муслиманско население на Арапска на покојниците под подовите во фетус по-

Република Египет, практикува да ги почитуложба, што за повеќето истражувачи е јасен показател за миграции од регионот на Пале-

ва древните процесиски патеки во одредени денови од годината, како реминисценција стина во овој период.

Анализирајќи ја натаму хиерархијата на

на дамнешните ритуални поворки водени од свештенството и фараоните.

градските населби, д-р Хусеин сумираше

Предавањата на д-р Рамадан Б. Хусеин беа дека постојат 4 степени: органски кружни

одлична и несекојдневна можност за целиот населби - метрополи (Мемфис, Хелиополис,

аудиториум да доживее една поспецифична Теба); утврдени праволиниски планирани

„иницијација“ во дел од тајните на древниот кралски населби (Гиза, Деир Ел Медина); пристанишни населби, израснати на стра-

Египет, како и прекрасна прилика за продлабочени научни дискусии, размена на идеи тешките позиции на Нил и неговите канали

и размислувања. Д-р Хусеин целосно успеа (Буто, Наукратис); и кралски главни градови (Ten Ел Амарна).

преку јасното толкување и коницизната

Третото и последно предавање од серијата

презентација маскимално да го задржи нашето внимание и целосно да ја раздвижи сивата под наслов „Митотворење и креирање на ритуален простор: примерот на Тебанските

маса во умовите на слушателите.

Искрено се надеваме дека оваа серија светилишта“ (Myth-making and the Creation of Ritual Landscape: The Case of the Theban

предавања ќе биде само почеток за натамош-Sanctuaries), им даде сосема нов аспект

ната плодна соработка на македонските археолози со колегите од Каиро.

на храмовите во Луксор и Карнак, како и оној на Хатшепсут во Деир Ел Бахари.

Ирена Теодора Петровска Објаснувајќи ја поврзаноста на целиот ми-

Филозофски факултет - Скопје крорегион на тебанските светилишта со митот за космогонијата во египетската религија.