Macedoniae acta archaeologica 19 (2010) · стр. 479–481

Roman Pottery in Context Fine and Coarse Wares from Five Sites in North-Eastern Greece BAR International Series 1386, 2005

Илустрација, стр. 479

Мек повез, 249 стр, 22 табели, 114 табли, 52 црно бели фотографии

И по еден век систематски археолошки истражувања во југоисточниот дел од античка Македонија (денешна североисточна Грција), голем број прашања поврзани со жи-ВОТОТ ВО римскиот период на оваа територија, остануваат се уште неодговорени. Ако ја земеме предвид богатата историја на регионот со веќе етаблираните градски центри уште во

Кепиа и Тасос. Изборот на локалитетите го раната антика, Амфиполис, Филипи, Абдера,

базира врз историските податоци, карактерот Тасос и др. и ако на ова ги додадеме градеж-

и улогата која ја имале во периодот од I до У ните активности спроведени во времето по

век од н.е. Книгата е организирана во девет потпаѓањето на Македонија под римска упра-

поглавја, во чии рамки во повеќе поднаслови ва (изградбата на Via Egnatia), општ заклучок

се издвоени поединечните проблематики кои е дека целиот регион играл многу важна уло-

ги обработува.

га во периодот на римското владеење.

Во првото поглавје авторката накратко не

Трендот на глорификација на периодот од

запознава со природата на нејзиното истра-V до | век пр. н.е. довел до значително нама-

жување и начинот на организација на студилување на интересот и научно занемарување

јата.

на делот од историјата поврзан со римско-

Следните четири поглавја претставуваат то освојување во овој дел од Балканскиот

основа на која се надоврзува главнината на Полуостров. Авторката на оваа студија спаѓа

делото, односно конкретната обработка на во групата археолози кои се трудат да ја сме-

формите. Во нив авторката дава кус осврт нат ваквата состојба.

Книгата „Котап Pottery in Context, Fine

на скудните антички извори, историјатот на and Coarse wares from five sites in north-eastern

проучувањето на римската керамика, наведувајќи ги по хронолошки редослед сите пред-Greece“, од авторката Vaitsa Malamidou e одбранета како докторска дисертација на Уни-

ходни автори и нивните трудови кои допринеле во развојот на научната мисла поврзана верзитетот во Бирмингем, Англија под мен-

со оваа проблематика, како и основни инфорторство на J.W. Hayes и К.А. Wardle. Во овој

мации за продукцијата, дистрибуцијата и труд, таа дава преглед на различните форми и

трговијата на римската керамика.

типови на римска керамика од пет локалите-

Историските податоци за Македонија и ти во североисточна Грција. Презентираниот

Тракија во рамки на Римската Империја, керамички материјал е селектиран од следните центри: Амфиполис, Филипи, Абдера,

вклучуваат краток преглед на античките врзува за отворенста на регионот за трговија извори, историчарите, патеписците, нумизматичарите и епиграфичарите кои се зани-

и можноста таа да се врши како по вода така и по копно, по Егнатискиот пат. И покрај roмавале со расветлување на историјата и географијата на Античка Македонија, меѓу кои

лемата популарност на овој тип на керамика ширум империјата, авторот потенцира дека и пионерските истражувања на Cousinéry,

италската тера сигилата е редок наод на об-Delacoulonche, Collaart, Demitsas, Desdevises-

работените локалитети. Откриените фрагdu-Dézert, Heuzey, Daumet, Папазоглу и др.

менти припаѓаат на неколку форми на чи-На нив се надоврзуваат кусата историја на

нии. Следниот тип на фина керамика е „ис-Македонија и Тракија, почнувајќи од I век

точната сигилата А“ или „пергамонска сипред н.е до У век од н.е. Поглавјето е допол-

гилата“, авторот дава развоен пат на овој нително збогатено со историски податоци за

тип на керамика почнувајќи од нејзината селектираните градови од каде потекнува об-

појава до замирањето на продукцијата. Во работената керамика.

овој случај авторот забележува квантита-

Во четвртото поглавје е презентиран ме-

тивно зголемување на присуството на овој тодолошкиот пристап во обработката на материјалот. Во студијата се вклучени повеќе

тип керамика на сметка на италската тера сигилата, што укажува на се уште силната од 2000 фрагменти од најразлични форми

трговска традиција на овој простор со Мала на садови, кои потекнуваат од добро дати-

Азија. Самоската или источна сигилата Б рани стратиграфски целини поткрепени со

се јавува подоцна за разлика од претходнинумизматички материјал. Авторката кори-

от тип чија продукција датира од П век пред сти Харисови матрици за стратиграфско

н.е. Авторката детално го отсликува развојот определување на целокупниот материјал. Во

на оваа група, за која, во последно време во пронаоѓањето аналогии, главно се задржува на керамичките откритија на три локалитети,

науката се полемизира околу можен производен центар. Историографите укажуваат на Стоби, Бенгази и Никополис. Како завршни-

Самос како центар во кој таа се произведуваца на општиот дел авторката ги презентира конкретните објекти и затворени целини од

ла, но недостатокот на археолошки докази ги натерал научниците да го поместат нејзиното каде потекнува обработениот керамички

производство во Тралес. Присуството на оваа материјал и тоа: т.н. Римска градба од Ам-

група керамика на обработените локалитети фиполис, Римскиот театар во Филипи,

ја дополнува тезата за поизразените трговски Светилиштето на херојот Авлонеитес во Кепиа, Римската куќа во Абдера и Објект

врски на регионот со Мала Азија, отколку со Италија. Источна сигилата Ц или Candarli е во Лименас, главниот град на Тасос.

Главниот дел во студијата е опфатен во

последниот претставник од групата источна тера сигилата. Детално обработувајќи ја, авшестото и седмото поглавје во кои се из-

торката доаѓа до заклучок дека Candarli керадвоени фината трпезна керамика и формите

миката е директен потомок на раната, Источна на кујнски и складишни садови. Шестото поглавје претставува детален приказ на ти-

сигилата А. Статистичката доминација на новите и формите на фина керамика која

овој тип на керамика над останатите типови тера сигилата е логична, имајќи ги преде откриена на обработените локалитети. Фината керамика ја претставуваат наодите

вид навиките на населението и популарноста на нејзиниот предок во пораните историски на неколку типови тера сигилата, садови со

фази. Најголемото изненадување претставуцрвен премаз, помпеанска црвена керамика.

ва откривањето на присуство на понтска, кимакедонска сива керамика, садови со оловна

парска и триполска сигилата, кои се редок глазура, сликани садови и римска тенко5идна

наод на територијата на античка Македонија. керамика.

Како најбројна група наоди авторка-

Со нивното откривање ја засилува тезата за та ги издвојува формите на тера сигилата.

важното место на регионот во комплексната Изобилството на италска тера сигилата таа ги

трговска мрежа во римскиот период. Во поглавјето во кое е обработена фината

Обработени се 4269 фрагменти од груба керамика. Авторката ја објаснува важноста на овие сакерамика важно место зазема и керамиката со црвен премаз. Авторката обработила неколку

дови преку кои се отсликува локалната керамотипови од оваа керамика презентирајќи ја и

графска традиција. Керамиката во ова поглавје е декорацијата, меѓу кои најбројна е африкан-

поделена на трпезна, складишна, транспортна и ската керамика со црвен премаз. Оваа многу

кујнска. Трпезната керамика е претставена препопуларна група која е во употреба повеќе од

ку неколкуте типови меѓу кои: италските чаши, шест векови, го презема приматот на пазарот

керамика напрашена со мика, трпезни чаши и од крајот на | век од н.е. Откриени се повеќе

останати форми чија намена е за сервирање и примероци и форми кои потекнуваат од не-

послужување на храна. Кујнската керамика ја колку работилници стационирани на северно

претставуваат разните форми на тави и грнци. африканскиот брег.

Џо се однесува до складишната и транспор-

Од IV до VI век од н.е., главен конкурент

тната керамика, авторката не се задржува пона пазарот за северноафриканската керамика

себно сметајќи дека голем дел од транспортната претставува фокеанската керамика со црвен

керамика е добро позната и солидно докуменпремаз, за која се претпоставува дека главни-

тирана. Набројувањето на фрагментите од амот производен центар е Фокеја. Авторката го

фори има за цел квантитативно да ни го претследи развојниот пат на овој тип на керами-

стави присуството на различните типови. ка, прецизирајќи ја терминологијата врза-

Во осмото поглавје авторката ги презенна за неа. За истата се претпоставува дека е

тира своите тези добиени по деталната обпроизведена во Фокеа. Таа претставува еден

работка на скоро сите групи римска керамиод најбројните наоди на локалитетите во

ка откриени на петте локалитети во северојугоисточниот дел од Балканскиот Полуо-

источна Грција.

Книгата ,,Roman Pottery in Context, fine стров, каде се констатирани слоеви кои припаѓаат на периодот од IV до VI век од н.е.

and course wares from five sites in north-eastern

Истиот принцип на презентација, автор-

Greece“ од Vaitsa Malamidou, претставува комплетно дело од областа на проучувањето ката го задржува во претставувањето на сите

на керамиката. Изобилството со цртежи останати типови на керамика со црвен премаз, од кои, меѓу позначајните ќе ги споме-

и фотографии даваат дополнителна научна тежина. Текстот е прегледен и збогатен е неме кипарската керамика со црвен премаз и

со голем број табели. Ова дело е од големо помпеанската црвена керамика.

Посебно внимание во ова поглавје е по-

значење за секој што сака да се занимава со светено на т.н. македонска сива керамика.

проучување на римската керамика, посебно Бројни научници меѓу кои и Malamidou сме-

во Р. Македонија, затоа што клучните паратаат дека била произведувана во некој од ма-

лели во книгата се повлечени со керамиката кедонските центри. Иако центарот на произ-

од нашиот најпознат локалитет од римскиот период, Стоби.

водство сеуште не е извесен, големото присуство на македонска сива керамика во слоевите од IV до VI век од н.е. во Тесалоника ука-

Јован Радњански жуаваат на можноста токму овој град да по-

НУ Стоби седува работилници за овој тип керамика. Во успешното датирање на слоевите авторката се служи со малкуте наоди на оловно глазираната керамика, римската тенкозидна и сликаната керамика, сметајќи притоа на хронолошката осетливост на секој посебен тип керамика.

Во седмото поглавје обработени се различните форми и типови на груба керамика.