Macedoniae acta archaeologica 18 (2008) · стр. 455–458

Проект "Виминациум"

нато е дека воениот логор и античкиот град

ПРОЕКТ „ВИМИНАЦИУМ“

се подигнати околу средината на I век на територијата од келтското племе Скордисци, кога во него била стационирана римската

Виминациум е најголем град и значаен

легија - легио УП Клаудија пија фиделис воен центар во Горна Мезија. Тој е лоциран

(legio УП Claudia рид fidelis).'! Римскиот воен на десниот брег од реката Млава, во близина

логор е со правоаголна основа со димензии на нејзиниот влив во Дунав, и во непосредна

442 х 385 метри, на чија западна страна се близина на денешните села Стари Костолац

Сл. 2. Резултати од георадарските и крисна келтска некропола. геомагнетните снимања со кои е откриен * Стобската монетоковница заради преместуаквадуктот. вањето на римските легии на лиместот И НИВНОТО исплаќање се преместува во Виминациум.
Сл. 2. Резултати од георадарските и крисна келтска некропола. геомагнетните снимања со кои е откриен * Стобската монетоковница заради преместуаквадуктот. вањето на римските легии на лиместот И НИВНОТО исплаќање се преместува во Виминациум.

тражувања на локалитетот Печине, каде што е от хеолошкиот институт од Белград кои се уште се во тек и кои се изведуваат со мултидисциплинарен тим составен од археолози, антрополози, конзерватори, геофизичари, НСдетекција, математичари, геоморфолози, електроинженери, петоролози и др.

Сл. 3. Авиоснимка на истражениот тражувачи кои се занимаваат СО далечинска аквадукт
Сл. 3. Авиоснимка на истражениот тражувачи кои се занимаваат со далечинска аквадукт
Сл. 4. Истражениот аквадукт?
Сл. 4. Истражениот аквадукт?

на римскиот период е главен град на про-

Методологијата на истражување на винцијата Мезија Супериор (Моеѕіа Supe-

археолошкиот локалитет Виминациум подпог), а во доцната антика тој е главен град

разбираат обработка и толкување на сатена провинцијата Мезија Прима (Моеѕіа Pri-

литски снимики и авиоснимки, потоа прима). Својот најголем процут градот го до-

мена на геофизички методи како што се живува во III век, а во IV век тој е значајно

геоелектриечн, геомагнетен и георадарски епископско седиште. Виминациум е целосно

метод, како и користење оптички и џпс (GPS) уништен во 441 година од страна на Хуните.

тотални станици за глобално сателитско по-По овој настан градот повеќе не е обновуван,

зиционирање. На овој начин сите податоци а како воено упориште е користен во VI век

регистрирани на теренот стануваат дел од за време на Јустинијан.

единствена база на податоци, што, пак, овоз-

Првите археолошки истражувања на Ви-

можува согледување на секој нов резултат минациум се вршени во 1882 година од

во значајно поширок археолошки контекст. страна на М. Валтровиќ. Истражувањата ги

Примената на геофизичките методи во арпродолжува М. Васиќ, на почетокот на XX

хеологијата се заснова на утврдување на вавек, кога се откриени дел од објектите на

ријациите на физичките полиња кои се наградот. Истражувањата се интензивираат со

бљудуваат. Со оглед на тоа дека се работи изградбата на термоелектраната „Костолац“

за низок интензитет на регистрираните анои копот на јаглен „Дрмно“ кога се откриени

малин на некое физичко поле (гравитација, околу 13500 гробови. Овие истражувања се вршени од 1977 до 1997 година од страна

3 Благодарност за поканата и престојот на Ви-Археолошкиот институт од Белград, под

минацијум, на раководителот на проектот Миомир раководство на ЈБ. Зотовиќ, во соработка со

Кораќ и Мирјана Арсенијевиќ, како и на целата Републичкиотзаводзазаштитанаспомениците

екипа за нивното гостопримство.

и Народниот музеј од Пожаревац.

4 Благодарност до геофизичарот Владимир Muлетиќ од Центарот за нови технологии при Архео-

Од 2000 година започнуваат истражува-

лошки институт во Белград за опсежните објаснуњата под раководство на М. Кораќ од Ар-

вања околу недеструктивните методи. магнетно, електрично, електромагнетно...),

Сл. 5. Северна порта
Сл. 5. Северна порта
Сл. 5. Внатрешноста на Сл. 7. Изглед на покриената покривната конструкција северна порта
Сл. 5. Внатрешноста на Сл. 7. Изглед на покриената покривната конструкција северна порта

анализи на податоците сега е можно препознавање на археолошките објекти пред самото се потребни и современи софистицирани ин-

ископување. Еденодпримеритезаефикасноста струменти кои можат таквите појави да ги

на употребата на овие недеструктивни метоиздвојат. Денешниот степен на развој кај ин-

ди во археологијата е истражувањето на акваструментите и компјутерите овозможува при-

дуктот (сл. 2). На сликата 2 се прикажани рамена на различни методи во археолошките истражувања. Примената на новите технологии

зултатите од георадарските и геомагнетните на археолошкиот локалитет Виминациум

истражувања, според кои резултати подоцна со исклучителна прецизност е пронајден и дозволува согледување голем простор во

истражен овој аквадукт (сл. 2).

релативен кус временски период. Со овие

Со проектот „Виминациум“ е покренат недеструктивни методи се овозможува пла-

исклучително важен момент кој се однесува нирање на истражувањето пред неговото започнување. Врз основа на добиените ре-

на иднината на истражувањата и заштитата на археолошките објекти и локалитети. Исзултати од овие геофизички методи, овоз-

тражените објекти, како што се во случајов можено е проектирање на археолошките истражувања со голема прецизност и ефикас-

термите, северната порта на воениот логор, и мавзолеот се покриваат, со што се добива ност. Покрај тоа, благодарение на 2Д и ЗД ристите. Исто така, освен стручниот тим во заштита на истражените содржини, исто така

Сл. 9. Центар Виминациум
Сл. 9. Центар Виминациум

него ќе се сместуваат и школи по археологија овозможено е истражување преку целата година и во секакви временски услови и на кра-

кои се планира масовно да учествуваат на јот се одлично претставени пред туристите.

овој локалитет.

Посочените објекти се покриени со лесни

Од овој приказ за археолошкиот локалитет ламерирани конструкции и со посебна прек-

Виминациум може да се видат воведените ривка, т.н. француска тенда. Употребата на

недеструктивни методи во овој проект, во гоматеријал од лесно ламерирано дрво дозво-

лема мерка прифатени во археологијата, кои лува да се премостат големи растојанија, без

се иднината на археолошките истражувања. потпор во самиот објект. Исто така е посебно

Истотака, и успешните решенија возаштитата важно дека постаментите на конструкцијата

и претставување на пронајдените и објектите кои се истражуваат, како и идејата за центарот се со мали димензии и со тоа не се загрозени

и неговото значење, ни зборуваат во која наархеолошките слоеви.

сока би требало да се движи археологијата, во тек е изградба на објект - т.н. Центар Ви-

т.е. начинот на истражување и претставување на археолошките локалитети во Македонија. минациум, кој е составен дел од римскиот град и воениот логор и се наоѓа на самиот локалитет. Замислен е како римска Вила рус-

Антонио Јакимовски тика (Villa rustica) со простор организиран

Скопје околу 7 атриуми. Идејата е во центарот да се смести материјалот пронајден при истражувањата, да се направи галерија на ранохристијанските фрески пронајдени во гроб-

5 Во рамките на проектот „Виминациум“ од 2002 година секое лето се организира археолошка ниците, да се префрли целиот научно-истра-

школа за студентите на Универзитетот „Албани“ жувачки проект, како и да се понуди на ту-

од Њујорк.

Белешки

  1. Во рамките на проектот „Виминациум“ од 2002 година секое лето се организира археолошка школа за студентите на Универзитетот „Албани“ од Њујорк. ↩