Macedoniae acta archaeologica 14 (1995) · стр. 248–249

Прилог кон многустраноста на археолошката наука

јот (стр. 317). Ф. Конт активно се завзема за

на рударско-металуршките локалитети и наодите од метално потекло, есенцијален наодбрана на честа на Словените кои „и не се

учен собир. | толкави варвари како што на прв поглед

Од најавените 90 референти, пред изгледаат“„,во што не уверува со едно беле-

аудиториумот ги изложија своите резултати жење на Теофилакт Симоката (УП век) кој

50-тина научници низ околу 35 усни предаприкажува за средбата на Маврикие со Сло-

вања и 3 постерски представувања. Презенвените – „овие толку угладени и мирољубиви

тацијата на резултатите добиени врз материварвари.“ (стр. 330).

јал и податоци стекнати по пат на археолош-

Да приметиме и тоа дека, според на-

ката методологија, а испитани низ детални чинот на изнесување на материјалот и цити-

хемиско-физички, геолошки, рударски и мераната литература во која не е влезен ниту

талуршки истажувачки процеси, беше излоеден наслов обработен од самиот автор, не се

жена во неколку содржински приоди. стекнува впечаток дека оваа книга е резул-

Геолошко-морфолошки испитувања тат на подолготрајно континуирано истражу-

на земјата и најраната експлоатација на силивање. И ако и самите рецензенти (во разго-

катни стени плочести, лимнокварцити, ворот на радиото) велат дека „оваа книга не

криптокристални, опсидијан и други типови е историја“, тогаш кому таа ќе послужи?

на кремени) во праисторијата, нејзиното по-Иако наменета на публиката од Запад,

текло, развиток и пад на територијата на стручниот читател сигурно нема да го при-

Централна Европа, Унгарија и Балкан (J. влече, а заинтересираниот лаик лесно ќе го

Bech).

завлече во матните вирови на историјата.

Акцентирани беа бакарните руди и Затоа и се прашуваме, дали двете ветени

легури. Истражувани се повеќе руди на бакниги што авторот веќе ги рекламира, (од

кар: малахит, азурит, други карбонатни кои едната се однесува на руската духовна

руди, суров бакар, халкопирит, бакарни окнародна култура) можат да ги исправат

сили и сулфиди. Појавата на минерализација грешките и да ги дополнат пропустите? Дали

на бакар како суровина за најрана прераовој начин избран за вршење на антропо-

ботка, се прати во неколку металуршки релошка анализа на актуелната политика е

гиони: Карпатско-Балкански, Српско-Макенајсоодветен, па дури и кога авторот е „опти-

донски и Динарски регион (Д. Крајновиќ, С. мист во долгорочен смисол“ („Политика“)?

Јанковиќ). Разгледана е и појавата на калајот

И да завршиме со неговите зборови

во југоисточна Европа (А. Дурман), како применети помалку на начин близок на него-

метал неопходен во продукцијата на бронза, виот:

а и во регионот на Подриње каде се јавува во

„Веќе не можеше да стане збор само

значителна концентрација, како и спорадичза плима која во почетокот на овој век некои

ните појави на сребро и олово (В. Трбухо-Французи, полни со љубов кон Русија, како

виќ).

луцидниот русофил Жил Легра, ја гледале

Користењето на метали во индустрикако проекција на руска душа и нејзина

јата на камен и орудија и оружја, на теритовера.“ (стр. 76).

ријата на Централен Балкан, започнува уште

ЉУБИНКА ЏИДРОВА

во раниот неолит (Главица - Крагујевац), а траги од металуршка дејност се среќаваат и во Унгарија. Таа продолжува и во раниот (Рудна Глава) и доцниот енеолит или рано бронзено време (Рудник - Мали Штурац) (Б. Јовановиќ). Енеолитската продукција на бакар има улога и во уметноста на западното

ПРИЛОГ КОН МНОГУСТРАНОСТА НА АРХЕОЛОШКАТА НАУКА

Црноморје.

Рударските алатки беа представени низ компаративна студија на наоди од Европа (Британските острва, Австрија и Балканот)

Во периодот 20-25 мај 1990 г. имавме

D. Gale), импресивната колекција од 218 можност да присуствуваме на меѓународниот

камени токмаци од лок. Прљуша – Мали Штурац. Рудник. и разновидната средновесимпозиум посветен на старото рударство и металургија на Југоисточна Европа, одржан

ковна збирка на Народниот музеј од Белград во Доњи Милановац. Како резултат на 20--и

(Д. Борисављевиќ).

повеќегодишното заедничко работење на

Огледот врз раната преработка на проектот „Истражување на старото рудар-

руди од времето на доцниот неолит до рана ство и металургија во Србија“, започнато

бронза, на територијата на Северна Грција, 1968 г., Музејот на рударство и металургија

беше изложен од поширок аспект на корелаод Бор и Археолошкиот институт од Белград

ција со балканската и анадолската металурја превземаа организацијата на овој многу

гија (I. Asslannis). Издвоено беше представена и раната металургија во Босна, Херцесовремен и, за археолошките истражувања на атомска апсорпција за определување на говина и Албанија (K. Е. Rittershofer 4 yp.), и

просечни количества на бакар, олово и цинк поединечно среднобосанското бакарнодоп-

(Рударско-геолошки факултет, Белград, и ско металопроизводство (Б. Човиќ).

Max-Planck Institut fiir Kerphysik, Heidel-

Раната независна металургија во Цен-

berg). ЛЕГУРИТЕ се испитуваат од аспект трална и Јужна Европа беше согледана од аспект на социјалните импликации. Нејзи-

на технолошко и културно достигнување, ните најрани почетоци во неолитот и бакар-

како на пример големата застапеност на арсенот во енеолитските бакарни легури (В. ното време во Унгарија, продукцијата на

5. Ottaway). Хемискиот и изотопски состав Ленѓел културата во Словачка (В. Павукова)

на трагите на олово се истражуваат по пат на и континуитетот низ целиот среден век (J.

квантитативна металографија, електронско-Лабуда). Југоистичниот дел на Панонија во

МНКРОСКОІІСКО снимањеи ренгенска анализа. почетокот на бакарното доба беше предста-

Двојната индуктивна плазма спектрометрија вен со преглед на појавите во културните

е посочена како најперспективен метод за групи: Винча, Сопот, Ленѓел и Тиса (Б.

рутинска мултиелементарна анализа на раз-Брукнер). Депото со 31 игла за коса од лок.

новидни метали, особено легури на бакар Бојан Б (Гумелница) како ран импорт во

(Хемиски институт Борис Кидрич, Љуб-Влахија за негово конечно оформување во

JbaHa).

локалните работилници, понуди интересно

Впечатливи екскурси вон територивидување на трговско-металуршките врски

јата на Европа претставуваа предавањата на во овој крај (Е. Комша).

Проф. Др. В. Rothenberg за еден сегмент од

Беа представени и повеќе бронзено —

металопроизводството во Израел, и на железнодопски локалитети.

Проф. С. Tin Shaw за „Археолошките оста-

Рударството во западниот дел од Ме-

тоци на современото „античко“ рударење во дитеранот беше застапено со локалната ме-

Боливија“.

талуршка традиција на Либиола, Источан

Во текот на симпозиумот беше посе-Лигурија, од средината на У мил. п.н.е., и во

тен Музејот на рударство и металургија во римско доба, П-Г в.П.Н.Е. во Јужна Фран-

Бор, каде беше приредена изложбата „Најција и на Иберискиот полуостров (С. Domer-

новите резултати од археолошките истражуgue).

вања на локалитетите Кучајна, Ридна Глава

Римскиот период беше представен со

и Трњане“. Беа посетени и неколку локалиархеолошките белешки од Равна, металури-

тети - Лепенски Вир, Рудна Глава, Краку Лу ката работилница, локалитетите на антич-

Јордан и современиот дневен коп во Мајданкото рударство и металургија во Мезија Су-

пек.

периор. и историскиот аспект на доцнорим-

Последниот ден од оваа работна конското рударство во Илирик (П. Петровиќ,

ференција, која се одликуваше со живи непо-M. Паровиќ - Пешикан, В. Кондиќ, С. fly-

средни размени на идеи. завршни предавања шаниќ).

одржаа Проф. Др. М. Гарашанин кој даде

Применувани се повеќе хемиско-фи-

комплетна опсервација на хронологијата на зички методи на анализа на: РУДИ - најче-

оваа дејност, и Проф. Др. Б. Ротенберг кој сто оксидационо-редукционен процес на сул-

низ обидот за валоризација на овие комфидни бакарни руди; ЗГУРА — ренгенска

плексни истражувања упати повик до младифракција со цел испитување на минерал-

дите кадри, сесрдно понудувајќи ја својата ните содржини; електронско-микроскоиско снимање со помош на енергетски дисперзивен спектрометар за испирување на присуството на метал, сулфиди и оксиди; и метод