Macedoniae acta archaeologica 14 (1995) · стр. 248–249
Прилог кон многустраноста на археолошката наука
јот (стр. 317). Ф. Конт активно се завзема за
на рударско-металуршките локалитети и наодите од метално потекло, есенцијален наодбрана на честа на Словените кои „и не се
учен собир. | толкави варвари како што на прв поглед
Од најавените 90 референти, пред изгледаат“„,во што не уверува со едно беле-
аудиториумот ги изложија своите резултати жење на Теофилакт Симоката (УП век) кој
50-тина научници низ околу 35 усни предаприкажува за средбата на Маврикие со Сло-
вања и 3 постерски представувања. Презенвените – „овие толку угладени и мирољубиви
тацијата на резултатите добиени врз материварвари.“ (стр. 330).
јал и податоци стекнати по пат на археолош-
Да приметиме и тоа дека, според на-
ката методологија, а испитани низ детални чинот на изнесување на материјалот и цити-
хемиско-физички, геолошки, рударски и мераната литература во која не е влезен ниту
талуршки истажувачки процеси, беше излоеден наслов обработен од самиот автор, не се
жена во неколку содржински приоди. стекнува впечаток дека оваа книга е резул-
Геолошко-морфолошки испитувања тат на подолготрајно континуирано истражу-
на земјата и најраната експлоатација на силивање. И ако и самите рецензенти (во разго-
катни стени плочести, лимнокварцити, ворот на радиото) велат дека „оваа книга не
криптокристални, опсидијан и други типови е историја“, тогаш кому таа ќе послужи?
на кремени) во праисторијата, нејзиното по-Иако наменета на публиката од Запад,
текло, развиток и пад на територијата на стручниот читател сигурно нема да го при-
Централна Европа, Унгарија и Балкан (J. влече, а заинтересираниот лаик лесно ќе го
Bech).
завлече во матните вирови на историјата.
Акцентирани беа бакарните руди и Затоа и се прашуваме, дали двете ветени
легури. Истражувани се повеќе руди на бакниги што авторот веќе ги рекламира, (од
кар: малахит, азурит, други карбонатни кои едната се однесува на руската духовна
руди, суров бакар, халкопирит, бакарни окнародна култура) можат да ги исправат
сили и сулфиди. Појавата на минерализација грешките и да ги дополнат пропустите? Дали
на бакар како суровина за најрана прераовој начин избран за вршење на антропо-
ботка, се прати во неколку металуршки релошка анализа на актуелната политика е
гиони: Карпатско-Балкански, Српско-Макенајсоодветен, па дури и кога авторот е „опти-
донски и Динарски регион (Д. Крајновиќ, С. мист во долгорочен смисол“ („Политика“)?
Јанковиќ). Разгледана е и појавата на калајот
И да завршиме со неговите зборови
во југоисточна Европа (А. Дурман), како применети помалку на начин близок на него-
метал неопходен во продукцијата на бронза, виот:
а и во регионот на Подриње каде се јавува во
„Веќе не можеше да стане збор само
значителна концентрација, како и спорадичза плима која во почетокот на овој век некои
ните појави на сребро и олово (В. Трбухо-Французи, полни со љубов кон Русија, како
виќ).
луцидниот русофил Жил Легра, ја гледале
Користењето на метали во индустрикако проекција на руска душа и нејзина
јата на камен и орудија и оружја, на теритовера.“ (стр. 76).
ријата на Централен Балкан, започнува уште
ЉУБИНКА ЏИДРОВА
во раниот неолит (Главица - Крагујевац), а траги од металуршка дејност се среќаваат и во Унгарија. Таа продолжува и во раниот (Рудна Глава) и доцниот енеолит или рано бронзено време (Рудник - Мали Штурац) (Б. Јовановиќ). Енеолитската продукција на бакар има улога и во уметноста на западното
ПРИЛОГ КОН МНОГУСТРАНОСТА НА АРХЕОЛОШКАТА НАУКА
Црноморје.
Рударските алатки беа представени низ компаративна студија на наоди од Европа (Британските острва, Австрија и Балканот)
Во периодот 20-25 мај 1990 г. имавме
D. Gale), импресивната колекција од 218 можност да присуствуваме на меѓународниот
камени токмаци од лок. Прљуша – Мали Штурац. Рудник. и разновидната средновесимпозиум посветен на старото рударство и металургија на Југоисточна Европа, одржан
ковна збирка на Народниот музеј од Белград во Доњи Милановац. Како резултат на 20--и
(Д. Борисављевиќ).
повеќегодишното заедничко работење на
Огледот врз раната преработка на проектот „Истражување на старото рудар-
руди од времето на доцниот неолит до рана ство и металургија во Србија“, започнато
бронза, на територијата на Северна Грција, 1968 г., Музејот на рударство и металургија
беше изложен од поширок аспект на корелаод Бор и Археолошкиот институт од Белград
ција со балканската и анадолската металурја превземаа организацијата на овој многу
гија (I. Asslannis). Издвоено беше представена и раната металургија во Босна, Херцесовремен и, за археолошките истражувања на атомска апсорпција за определување на говина и Албанија (K. Е. Rittershofer 4 yp.), и
просечни количества на бакар, олово и цинк поединечно среднобосанското бакарнодоп-
(Рударско-геолошки факултет, Белград, и ско металопроизводство (Б. Човиќ).
Max-Planck Institut fiir Kerphysik, Heidel-
Раната независна металургија во Цен-
berg). ЛЕГУРИТЕ се испитуваат од аспект трална и Јужна Европа беше согледана од аспект на социјалните импликации. Нејзи-
на технолошко и културно достигнување, ните најрани почетоци во неолитот и бакар-
како на пример големата застапеност на арсенот во енеолитските бакарни легури (В. ното време во Унгарија, продукцијата на
5. Ottaway). Хемискиот и изотопски состав Ленѓел културата во Словачка (В. Павукова)
на трагите на олово се истражуваат по пат на и континуитетот низ целиот среден век (J.
квантитативна металографија, електронско-Лабуда). Југоистичниот дел на Панонија во
МНКРОСКОІІСКО снимањеи ренгенска анализа. почетокот на бакарното доба беше предста-
Двојната индуктивна плазма спектрометрија вен со преглед на појавите во културните
е посочена како најперспективен метод за групи: Винча, Сопот, Ленѓел и Тиса (Б.
рутинска мултиелементарна анализа на раз-Брукнер). Депото со 31 игла за коса од лок.
новидни метали, особено легури на бакар Бојан Б (Гумелница) како ран импорт во
(Хемиски институт Борис Кидрич, Љуб-Влахија за негово конечно оформување во
JbaHa).
локалните работилници, понуди интересно
Впечатливи екскурси вон територивидување на трговско-металуршките врски
јата на Европа претставуваа предавањата на во овој крај (Е. Комша).
Проф. Др. В. Rothenberg за еден сегмент од
Беа представени и повеќе бронзено —
металопроизводството во Израел, и на железнодопски локалитети.
Проф. С. Tin Shaw за „Археолошките оста-
Рударството во западниот дел од Ме-
тоци на современото „античко“ рударење во дитеранот беше застапено со локалната ме-
Боливија“.
талуршка традиција на Либиола, Источан
Во текот на симпозиумот беше посе-Лигурија, од средината на У мил. п.н.е., и во
тен Музејот на рударство и металургија во римско доба, П-Г в.П.Н.Е. во Јужна Фран-
Бор, каде беше приредена изложбата „Најција и на Иберискиот полуостров (С. Domer-
новите резултати од археолошките истражуgue).
вања на локалитетите Кучајна, Ридна Глава
Римскиот период беше представен со
и Трњане“. Беа посетени и неколку локалиархеолошките белешки од Равна, металури-
тети - Лепенски Вир, Рудна Глава, Краку Лу ката работилница, локалитетите на антич-
Јордан и современиот дневен коп во Мајданкото рударство и металургија во Мезија Су-
пек.
периор. и историскиот аспект на доцнорим-
Последниот ден од оваа работна конското рударство во Илирик (П. Петровиќ,
ференција, која се одликуваше со живи непо-M. Паровиќ - Пешикан, В. Кондиќ, С. fly-
средни размени на идеи. завршни предавања шаниќ).
одржаа Проф. Др. М. Гарашанин кој даде
Применувани се повеќе хемиско-фи-
комплетна опсервација на хронологијата на зички методи на анализа на: РУДИ - најче-
оваа дејност, и Проф. Др. Б. Ротенберг кој сто оксидационо-редукционен процес на сул-
низ обидот за валоризација на овие комфидни бакарни руди; ЗГУРА — ренгенска
плексни истражувања упати повик до младифракција со цел испитување на минерал-
дите кадри, сесрдно понудувајќи ја својата ните содржини; електронско-микроскоиско снимање со помош на енергетски дисперзивен спектрометар за испирување на присуството на метал, сулфиди и оксиди; и метод