Macedoniae acta archaeologica 10 (1989) · стр. 282–283
Николай Овчаров, РИСУНКИТЕ - графити от "Имарет ДЖАМИЯ" В Пловдив като Извор за историята на средиземноморието ПРЕЗ XV В. монографија од серијата "Разкопки и проучвания", книга XVIII, издавач -бьлrарска академия на науките, София 1987; 103 страници текст на бугарски јазик и резимиран текст на руски и француски јазик, илустриран со 19 табли-цртежи и 20 фотографии, 29 цртежи и 3 плана што го илустрираат текстот.
претставуваат тема на размислување и објаска желба за совршена убавина.
бара редот на научното општење. Времето
ција на османлиската и другите медитеракски флоти во XV и XVI век И даваат фактоова е темелник на словенската археологија,
графска и учебничка тежина на книгата. култура и историја во и на Македонија
Првото поглавје го исцрпува делот од насловот на монографијата и претставува
КИРИЛ ТРАЈКОВСКИ
букнат „Извор за историјата на средоземноморјето во ХУ век“.
Втората глава „Претстави на кораби“ е богат историски преглед на немирната левантска вода разбранувана од галиите на венецијанските трговци и турските гусари Николаи Овчаров, РИСУНКИТЕ - ГРА-
збутани по самоските и анамурските гусар-ФИТИ ОТ „ИМАРЕТ ДЖАМИЯ“ В
ски гнезда.
ПЛОВДИВ КАТО ИЗВОР ЗА ИСТОРИЛА-
Без, или со претензии за протежирање на та НА СРЕДИЗЕМНОМОРИЕТО ПРЕЗ
одредени наутички категории, или сложно ХУ В. монографија од серијата „Разкопки
кораби, кои припаѓаат на едните или на и проучвании“, книга XVIII, издавач -
другите, или заеднички, или антагонистички Българска академия на науките, София
флоти, Н. Овчаров ги каталогизира, исцрту- 1987; 103 страници текст на бугарски јазик и
ва и разработувајќи ги прави „средновековен резимиран текст на руски и француски јазик,
медитерански рејтинг“ со исцрпен каталог на илустриран со 19 табли-цртежи и 20 фотогра-
пловилата со деталните перформанси. За нас фии, 29 цртежи и 3 плана што го илустрираат
и за графитите од Имарет - џамијата во текстот.
Пловдив, авторот повторно предлага илу-
Графитите од „Имарет џамија“ се малку
стративен материјал потребен за споредби, невообичаен повод за повторно стручно и
потврди, размислувања... и потоа ненаметнаучно претставување на овој историски,
ливо коригира и дополнува со потребната и културен, архитектонски, исламско-осман-
наведена литература. Едно и вакво гледање лиски и бугарски споменик. Како џамија е
на книгата може да го долови шаренилото на - подигната во средината на ХУ век во градот
едрата од Фиренца, или пак бојата и функ-Филипополис - Пловдив, покрај реката Ма-
ционалноста на каравелите и караките од рица и некој каравансарај и еден турски
Шпанија и Холандија, па затоа, и нашава манастир.
недореченост за ова поглавје е целна и про-
Несовршеноста на парафразата му го
вокативна. Бидејќи крај огромната граѓа авотстапува местото на Д. Овчаров и неговиот
торот Н. Овчаров провоцира дискусија на предговор на културниот, историскиот и ар-
рамноправни основи и одзема „празни научхитектонскиот увод и преглед на судбината
ни страници“ кои ги пишува оставајќи можна „Имарет џамија“ во книгата на Н. Овча-
ност за позитивно развивање и менување на ров, стегнат во рамките и стилот на „орто-
мислите и заклучоците за медитеранските доксната схема“ од овој балкански простор и
средновековни флоти и состојби. На читатенаучна област на која и припаѓа големиот
лите стручни и научни, авторот со левантска познавач на архитектурата и уметноста.
широчина отвора погледи или „море за
Предговорот е илустриран и документи-
истражување“ кое и самиот не го затвора во ран со графитите од „архитектонскиот жа-
рамките на отпечатенава книга.
Нр“, но и со дискретна најава за нов пристап кон објаснувањето, толкувањето, класифи-
„Историски сцени, симболи и хералдични знаци“ се третата глава на монографијата. цирањето на еден спорадичен и за жал,
H. Овчаров со византиски манир ги присподосега спореден научен квалитет - проучувањето на графитите.
собува и толкува собитијата, историски и
Запоставувајќи ги психолошката, умет-
наутички, а симболите и хералдичните знаци ги нуди за натамошна разработка и надградуничката, економската, или незнаеме какви се основи за создавање на овие творби, ако
вање сугерирајќи корекции на научните и не научно, барем спекулативно мораме да ја
своите мислења.
осетиме суштината на оваа субуметничка и
„Растителни и животински претстави“ е неминовна појава карактеристична за секој
четвртата глава на трудот оптоварена со човек, секое време, култура и дефинитиво,
веројатно наследниот метод на дескрипција за секоја цивилизациска манифестација.
како примарен инструмент за објаснување на
Откривањето го прави Н. Овчаров во
уметноста како естетска или научна категопрвата глава со „Описот, спецификата и
рија. Од друга страна свесен дека феноменот „графити“ може да биде уметност, религиоз-
лот на уметноста - дилетант или пак темелит проучувач на поимот и проблемот – антхроност, потреба или хир, авторот бара поткре-
пос. И како заклучок, Н. Овчаров графитите па во интердисциплинарните искуства и нау-
од Имарет Џамијата, како културен, архики како што се ихтиологијата и орнитологи-
тектонски, исламско-османлиски и бугарски јата.
споменик научно ги вклештува во уметноста
„Човечкото битие претставено на црте-
и историјата на Балканот.
жите“ е петтата глава на монографијата и е
Книгата е резимирана на руски и францудоста тешко и неблагодарно да се претстави.
ски јазик, иако мислиме дека е потребен Едноставно се измузалува на научните ин-
паралелен превод, а кратките четири страниструменти, од проста причина што самата
ци се информација за постоење на моногратема е - човекот. Н. Овчаров растура некои
фија создадена со усет за претстојните децестеги и дава прифатливи толкувања за што се потребни смелост и знаење. Вакво пози-
нии.
тивно провоцирање, со понудените решенија и интерпретации може да си дозволи љубите-