Macedoniae acta archaeologica 10 (1989) · стр. 281–282

Бошко Бабиќ: „Материјалната култура на Македонските словени во светлината на археолошките истражувања во Прилеп“

кацијата на АК. Рапаниќ, по оценката на T.

истражувачот во оваа студија. Осмислена и Марасовиќ е едно од најкомплетните дела од

концепирана да задоволи поширок круг на својата област издадено за последдните нет-

конзументи, Б. Бабиќ, покрај сознанијата добиени од еден ортодоксен метод на археошест децении.

И. Донели во своето стручно соопште-

лошко истражување, ги презентира сознаниние: ,,Rekonstrukcija staklenih баба 5 Bribira*

јата од многу научни дисциплини, вткајувајќи ги лабораториските и кабинетските резултасе осврнува на своите конзерваторски иску-

ти на научници од Македонија, земјава и ства за средновековните стаклени пехари од Брибир.

странство. Со тоа, книгата е позитивно

Од прегледот на ЈІ. Јеловина: ,,Djelatnost

отежната и ги крши локалните научни граниmuzeja Hrvatskih arheoloSkih spomenika u go-

ци, со што ја потврдува мислата или фактот дини 1987.“ се согледува музеолошката,

дека науката или археологијата не се привиистражувачката, теренската и публицистич-

легија на даден територијален или национаката дејност на оваа реномирана музејска

лен круг.

установа од Сплит која е издавач и на списа-

Археолошката граѓа зафаќа коректна нието 5НР.

половина од книгата, дадена е изворно, си-

ЕЛИЦА МАНЕВА - Скопје

стематизирана и дефинирана од страна на авторот. На овој начин широко се руши мистеријата на мистериозните Маркови кули и им се отвораат вратите на бројни историчари. етнолози, архитекти и секако, археолози, да навлезат, рамноправно со Б. Бабиќ, во Бошко Бабиќ: „МАТЕРИЈАЛНАТА КУЛ-

темните научни незнанија.

ТУРА НА МАКЕДОНСКИТЕ СЛОВЕНИ

Доаѓањето на Словените или на брсјачки-ВО СВЕТЛИНАТА НА АРХЕОЛОШКИТЕ

те родови на македонскиот простор зазема истражувања ВО ПРИЛЕП“,

посебно поглавје во оваа Студија, каде што Прилеп 1986, Институт за истражување на

креативниот словенски дух мудро ги копира старословенската култур“ Прилеп, 362 стр.

и делумно преобразува високите културни 97 слики.

категории на една хеленско-ромејска цивилизација.

Без размислување тврдиме дека гранит-

Првата држава на Македонските Словеното чудо над прилепската Варош импресио-

ни на чело со големата и трагична и оспорунира и тера на одушевување и размислување;

вана фигура на Самуил, зафаќа поглавје кое тера на нагаѓање дали била привилегија от-

за скептиците е поткрепено со материјални таму да се владее, да се бори, да се ужива... и

докази; ако ништо друго со докази за научни умира.

претпоставки потребни или неопходни за

Доколку ги упатиме овие прашања миле-

пишувањето на националната историја на ниум наназад, би одговориле: очајниот Са-

Македонија, или пак, ако сакате, за „коректмуил кој тука ги пречекал своите 14 илјади

ната историја“ воопшто.

ослепени војници од Беласица. па дрскиот

Поглавјето за значењето на градот Привластелин Стрез „просечки“, или пак десно-

леп како политички, економски центар, или тот Волкашин, прв човек од Прилеп исечен

пак верски центар, кој ја обединувал политиод турската сабја крај волната Марица...

ката ни економијата, кажува за преполните Марко на Шарец му ги абел копитата и

коли, мазги и магариња чии товари крцкале станал крал Марко, а неговиот имењак тер-

врз откриените плочи на царскиот друм до зиски прецизно бележел, бележел се...

Варош. Тука пак, додека ковачите ги потко-

Крадејќи скоро четири децении од споме-

вувале изморените и благородни животни, натиот милениум, Бошко Бабиќ ги запознава

човечките стави одорени во Венеција, Дусвоите сограѓани, и се кара, објаснува, рабо-

бровник и шарениот Ориент, јаделе и пиеле ти, истражува и пишува: „Прилог за истори-

заборавени во вкусната и тешка казанско-вајата на македонскиот народ“ под наслов:

рошка кујна и недолично одела во храмот на „Материјалната култура на Македонските

Светите арханѓели да се помолат за здравје. Словени во светлината на археолошките

По ова, во книгата следи поглавјето за истражувања во Прилеп“.

погребувањето на истите, или на гладните,

Институтот за истражување на старосло-

измачените и „големите“, во времето кога венската култура ја издаде оваа студија како

потомците на измешаната крв словенска и книга финансирана од Републичката заедни-

старобалканска исчезнуваат и се раѓаат за ца на културата и Заедницата на научните

повторно да живеат со целиот надворешен дејности, печатена солидно во Графичкиот

сјај на една пелагониска жетварка накитена завод „Гоце Делчев“. Кратката историја на

со бакарни белегзии. Сребрените обетки и Прилеп, темелена, дополнувана и исправана,

прстени го кителе топлиот род женски во од каменото време до погибијата на крал

ладните кули камени и варошки и во книгата распоредот на графитите“ фактографски и претставуваат тема на размислување и обја-

каталошки презентирајќи ги засебните претснување на Бошко Бабиќ за исконската жен-

стави во Имарет џамијата.

ска желба за совршена убавина.

Постскрипцијата произлегува од анализа-

Крај постои и не;... оној, постојниот, во книгата, е на француски јазик, како што

та на цртежите, а примамливата реконструкбара редот на научното општење. Времето

ција на османлиската и другите медитеракпокажува, и пак мислиме ќе покаже, дека

ски флоти во XV и XVI век И даваат фактоова е темелник на словенската археологија,

графска и учебничка тежина на книгата. култура и историја во и на Македонија

Првото поглавје го исцрпува делот од насловот на монографијата и претставува

КИРИЛ ТРАЈКОВСКИ

букнат „Извор за историјата на средоземноморјето во ХУ век“.

Втората глава „Претстави на кораби“ е богат историски преглед на немирната левантска вода разбранувана од галиите на венецијанските трговци и турските гусари Николаи Овчаров, РИСУНКИТЕ - ГРА-

збутани по самоските и анамурските гусар-ФИТИ ОТ „ИМАРЕТ ДЖАМИЯ“ В

ски гнезда.

ПЛОВДИВ КАТО ИЗВОР ЗА ИСТОРИЛА-

Без, или со претензии за протежирање на та НА СРЕДИЗЕМНОМОРИЕТО ПРЕЗ

одредени наутички категории, или сложно ХУ В. монографија од серијата „Разкопки

кораби, кои припаѓаат на едните или на и проучвании“, книга XVIII, издавач -

другите, или заеднички, или антагонистички Българска академия на науките, София

флоти, Н. Овчаров ги каталогизира, исцрту- 1987; 103 страници текст на бугарски јазик и

ва и разработувајќи ги прави „средновековен резимиран текст на руски и француски јазик,

медитерански рејтинг“ со исцрпен каталог на илустриран со 19 табли-цртежи и 20 фотогра-

пловилата со деталните перформанси. За нас фии, 29 цртежи и 3 плана што го илустрираат

и за графитите од Имарет - џамијата во текстот.

Пловдив, авторот повторно предлага илу-

Графитите од „Имарет џамија“ се малку

стративен материјал потребен за споредби, невообичаен повод за повторно стручно и

потврди, размислувања... и потоа ненаметнаучно претставување на овој историски,

ливо коригира и дополнува со потребната и културен, архитектонски, исламско-осман-

наведена литература. Едно и вакво гледање лиски и бугарски споменик. Како џамија е

на книгата може да го долови шаренилото на - подигната во средината на ХУ век во градот

едрата од Фиренца, или пак бојата и функ-Филипополис - Пловдив, покрај реката Ма-

ционалноста на каравелите и караките од рица и некој каравансарај и еден турски

Шпанија и Холандија, па затоа, и нашава манастир.

недореченост за ова поглавје е целна и про-

Несовршеноста на парафразата му го

вокативна. Бидејќи крај огромната граѓа авотстапува местото на Д. Овчаров и неговиот

торот Н. Овчаров провоцира дискусија на предговор на културниот, историскиот и ар-

рамноправни основи и одзема „празни научхитектонскиот увод и преглед на судбината

ни страници“ кои ги пишува оставајќи можна „Имарет џамија“ во книгата на Н. Овча-

ност за позитивно развивање и менување на ров, стегнат во рамките и стилот на „орто-

мислите и заклучоците за медитеранските доксната схема“ од овој балкански простор и

средновековни флоти и состојби. На читатенаучна област на која и припаѓа големиот

лите стручни и научни, авторот со левантска познавач на архитектурата и уметноста.

широчина отвора погледи или „море за

Предговорот е илустриран и документи-

истражување“ кое и самиот не го затвора во ран со графитите од „архитектонскиот жа-

рамките на отпечатенава книга.

Нр“, но и со дискретна најава за нов пристап кон објаснувањето, толкувањето, класифи-

„Историски сцени, симболи и хералдични знаци“ се третата глава на монографијата. цирањето на еден спорадичен и за жал,

H. Овчаров со византиски манир ги присподосега спореден научен квалитет - проучувањето на графитите.

собува и толкува собитијата, историски и

Запоставувајќи ги психолошката, умет-

наутички, а симболите и хералдичните знаци ги нуди за натамошна разработка и надградуничката, економската, или незнаеме какви се основи за создавање на овие творби, ако

вање сугерирајќи корекции на научните и не научно, барем спекулативно мораме да ја

своите мислења.

осетиме суштината на оваа субуметничка и

„Растителни и животински претстави“ е неминовна појава карактеристична за секој

четвртата глава на трудот оптоварена со човек, секое време, култура и дефинитиво,

веројатно наследниот метод на дескрипција за секоја цивилизациска манифестација.

како примарен инструмент за објаснување на

Откривањето го прави Н. Овчаров во

уметноста како естетска или научна категопрвата глава со „Описот, спецификата и

рија. Од друга страна свесен дека феноменот