Macedoniae acta archaeologica 10 (1989) · стр. 277–278

Θ. Ριζάκης - Γ. Τουράτζογλου, Επιγραφές Άνω Μακεδονίας, Αθήνα 1985, έκδοση Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απλλοτριώσεων

трговијата.

кот на 19 век па се до објавувањето на извештаи, студии и монографии до деветтата LEQN, 253 страници текст, 86 табли со илу-

деценија на 20 век. Бидејќи во науката се страцин и една карта,

спори околу територијата на Горна Македонија, авторите објаснуваат кој географски

Книгата на Т. Ризакис и Ј. Туратзоглу

простор го опфаќаат со овој поим. Тие го претставува корпус на епиграфски спомени-

посочуваат просторот источно од пл. Пинци кои се откриени на територијата на т.н. во

дос, на север до Црна Река, на југ и југоисток антиката Горна Македонија, во која се вбро-

до Халиакмон, на исток до пл. Бора-Ниџе и јуваат областите Елимеја, Еордаја, Орестида

Бермион. Ова објаснување на крајот на пуи Линкестида; од последната област исклу-

бликацијата е илустрирано во карта со означен е делот кој денес припаѓа на Југославија

чените области на Македонија. Во истата односно ср Македонија. Корпусот е работен

глава објаснат е методот на претставувањето во организација кера (Центар за грчки и

на спомениците. Регистрирани се 225 спомеримски старини) со седиште во Атина, како

ника од кои 192 се изведени на камен, три се дел од програмата за изучување на античка

метални, 18 се втиснати во керамика и два се Македонија.

изведени во мозаик. Најголемиот број припа-

Делото е посветено на учениот охриѓанин

ѓаат на царскиот римски период, многу мал-Маргаритос Димица како автор на еден од

ку на времето пред 167 год. пр.н.е. и само најраните корпуси каде се собрани и издаде-

шест на ранохристијанскиот период.

ни грчките и римските натписи од Македони-

Втората глава ја претставува клучната ја регистрирани во крајот на 19 век (Н

материја на овој корпус на епиграфски спо-MAKEAONIA ЕМ ДЛНООГ, ФОЕГГОМЕ-

меници. Тие се обработени по областите NOIZ KAI MNHMEIOIZ =2ZOMENOIZ

Елимеја, Еордаја, Линкестис и Орестис, поч-A®HNAI 1986). Во текот на последниот век

нувајќи од реден број 1 до 221, односно секој се откриени бројни натписи кои се објавени

споменик има свој број. Во секоја област се во повеќе публикации и списанија а голем

издвоени натписите по своето значење: акти, дел и во познатиот Corpus inscriptiones Grae-

вотивни, почесни, надгробни споменици, васае. Но се наметнала потребата од нивно

рија, фрагменти и мозаици. За секој спомекомплетно собирање претставување и обра-

ник се дадени основните податоци: каде е ботување според современите потреби и нор-

најден, каде се наоѓа сега или во која музејми. Поради бројноста на спомениците, авто-

ска збирка се чува. Покрај димензиите на рите во ова издание ги презентирале грчките

споменикот се применува и комплетна бии римските натписи само од Горна Македо-

блиографија за објавените примери. Секој нија со споменатите области.

споменик е транскрибиран а оригиналот е

Во Предговорот авторите ги посочуваат

претставен со фотографија или цртеж во клучните дела кои ги обработуваат грчките

илустративниот дел, и скоро секој е датиран. натписи излезени од печат или оние кои се

За објавените споменици се цитира датираподготвуваат а се однесуваат на многу широ-

њето од авторите кои што го предложиле во ка регија на Балканот и Црноморието. Во

претходните студии. Понекогаш се предлага исто време се најавува дека овој Том А-ката-

ново датирање од авторите на оваа публикалог ќе биде проследен со друг во кој што ќе

ција.

Ве коментарите - схолија - авторите бидат обелоденети бројни студии што Ке третираат прашања од областа на јазикот,

предлагаат поточно читање на натписите. Исто така посочуваат аналогии во конципи-

рактеристиките на декорацијата, фазите, дараноста на натписите и од други области на

тирањето и сл.

Македонија и пошироко, укажуваат на заста-

Вера Битракова-Грозданова обработува пеноста на имињата или нивното потекло, на

две теми од кои едната се однесува на некои почитувањето на божествата и нивната ра-

специфики во архитектонската концепција ширеност и цитираат опширна литература

на ранохристијанските објекти во регионот која ги третира тие проблеми.

на Охрид и Преспа, додека другата ги донесу-

На крајот на публикацијата е изработен

ва иконографските и симболичните одлики, исцрпен индекс каде се пописани по азбучен

како и застапеноста на евхаристичните комред различни појмови: лични имиња, етнико-

позиции кај ранохристијанските подни мони, имиња на божества, митски личности,

заици во ср Македонија.

имиња на владетели и императори, имиња на

Иван Микулчиќ во своето прво соопштемесеци, грчки и латински зборови, каталог

ние прави преглед на ранохристијанските на датирани натписи, места на наоѓање и

објекти познати од археолошки ископувања или од рекогносицирањата, додека во другото дава преглед и класификација на доцноантичките утврдувања. И двете се однесуваат за работа и на други истражувачи кои се

Формула

на територијата на ср Македонија.

занимаваат со епиграфија, ономастика, кул-

За стилските, естетските и хронолошкитови и воопшто со античката историја и

те одлики на средновековниот живопис кај археологија. Авторите вложиле огромен

Македонските Словени од IX–XII век пишутруд да ја претстават оваа епиграфска граѓа,

ва Петар Миљковиќ-Пепек. Од истиот автор а во истовреме покажале и исцрпно познава-

е и прегледот на македонските икони од ње на литературата и проблемите кои се

ТХ-ХМ век.

студирани а се во тесна врска со претставени-

Две теми се обработени и од Константин те споменици. Останува да посакаме побрзо

Петров. Едната е за спецификите на среднообелоденување на вториот том каде ќе бидат

вековната архитектура во Македонија од на овој студиозен начин претставени споме-

IX-XIV век, а другата за македонската срениците и од Долна Македонија.

дновековна декоративна пластика од Х-ХУ

ВЕРА ВНТРАКОВА ГРОЗДАНОВА

Лидија Петрова прави осврт на словенските и византиските ракописи од средновековната колекција во Охрид.

За некои иконографски аспекти на живо-XXXIII CORSO DI CULTURA SULL’

писот од црквата св. Богородица Перивлеп-ARTE RAVENNATE E BIZANTINA

Toc од Охрид пишува Patrizia Angiolini Marti- (RAVENNA 1986)

nelli.

И останатите автори во наведеното СІТН-

Од 15-22 март 1986 година во Равена-

сание се осврнуваат, исто така, на проблеми Италија се одржа меѓународен собир посве-

од областа на ранохристијанската и медиетен на „Југословенска Македонија“, на кој

валната археологија и историја на уметност. учествуваа и неколку еминентни стручњаци

Jiri Maria Vesely во својот труд расправа од ср Македонија. Организатор на собирот

за седиштето, како и за локацијата на гробот беше Институт за равенски и византиски

на Методиј.

студии од Равена кој е во рамките на Универ-

Иванка Николајевиќ се осврнува на спезитетот од Болоња. Соопштенијата читани

цификите на декоративната пластика аналина овој собир се печатени во XXXIII број на

зирајќи неколку примери од областите на угледното списание Corso di cultura sull’arte

денешна ср Босна и Херцеговина.

ravennate e bizantina, во Равена 1986 година.

Проблемите од равенатскиот круг ги ко-Издавачи ce Universita degli studi di Bologna

ментираат повеќемина и тоа: Thomas 5. односно Instituto di antichita ravennati e bizan-

Brown, Ana Maria Iannucci, Maria Grazia tine - Ravenna, во уредништво на Raffaella

Maioli, Valeria Righini i Clementina Rizzardi, Farioli Campanati.

додека на некои прашања од доцноантичко

Повеќето од половината трудови се по-

време се осврнуваат Johannes G. Deckers i светени на материјали и проблематика сврза-

Silvio Panciera.

ни со просторот на денешна ср Македонија.

Во списанието се поместени и голем број Временски тие зафаќаат широк дијапазон од

илустрации: планови, цртежи и фотографии доцната антика и раното христијанство, па са

со квалитетна техничка изведба, а на насловдо развиениот среден век.

ната страна е прикажан детал од подниот

Блага Алексова на ова место ги прикажу-

мозаик во баптистериумот на Епископската ва ранохристијанските базилики од Стоби

базилика во Стоби.

задржувајќи се на историјата на ископувањата, локацијата, архитектонските одлики, ка-

ЕЛИЦА МАНЕВА